Eldri fréttir 2010

Hymnodia sacra – útgáfutónleikar

8. júlí 2010

Kammerkórinn Carmina hélt ókeypis útgáfutónleika í Þjóðmenningarhúsinu fimmtudaginn 8. júlí. Carmina hélt svo til Þýskalands með efnisskrána en hún samanstóð af lögum úr Melódíu og Hymnodia sacra.

Geisladiskurinn Hymnodia sacra hefur að geyma lög úr samnefndu handriti frá árinu 1742. Flytjendur á diskinum eru, ásamt kammerkórnum Carmina, kammerhópurinn Nordic Affect. Carmina hlaut Íslensku tónlistarverðlaunin 2008 fyrir geisladisk sinn með tónlist úr íslenska handritinu Melódía, auk þess sem sá diskur var valinn ein af útgáfum mánaðarins hjá hinu virta breska tónlistartímariti Gramophone.

Hymnodia sacra byggir á rannsóknum Árna Heimis Ingólfssonar, tónlistarfræðings, sem jafnframt stjórnar Carminu og ritar formála í bæklingi. Með þessum diski lýkur þriggja diska verkefni sem Árni Heimir hefur haft veg og vanda af í samvinnu við Smekkleysu og var ætlað að kynna tónlist úr íslenskum handritum. Fyrsti diskurinn, Tvísöngur, kom á markað 2004 og Melódía árið 2007.

Handritið Hymnodia sacra var ritað af sr. Guðmundi Högnasyni árið 1742 og hefur að geyma 101 nóterað lag. Það er stærsta nótnahandrit sem varðveist hefur hér á landi frá 18. öld og er því dýrmæt heimild um tónlistarlíf landsmanna á þeim tíma.

Tónleikunum var vel tekið og þakkar Þjóðmenningarhúsið kammerkórnum Carmina fyrir framtakið.

Sex skáld – tvær tungur: Upplestur á slóvensku og íslensku

25. júní 2010

Þrír slóvenskir rithöfundar heimsóttu Ísland í lok júní með styrk frá Miðstöð slóvenskra bókmennta og Bókastofu Slóvena. Heimsóknin kom í kjölfar samstarfs hérlendra og þarlendra höfunda um þýðingar á ljóðum og textum sem stofnun á vegum Evrópusambandsins, Literature Across Frontiers (LAF), hefur veitt fjármagn. Hér í Þjóðmenningarhúsinu hittu Slóvensku höfundarnir fyrir þrjá íslenska rithöfunda sem þeir hafa þýtt á sína tungu og sem jafnframt hafa þýtt verk Slóvensku skáldanna yfir á íslensku. Fundurinn fór þannig fram að höfundarnir sex lásu upp nokkra texta eftir sig sem síðan voru lesnir í þýðingu á hinu tungumálinu.

Slóvensku höfundarnir voru: Brane Mozetic, Suzana Tratnik og Marjana Moskric. Íslensku höfundarnir voru: Þórunn Valdimarsdóttir, Sigurður Pálsson og Böðvar Björnsson. Upplesturinn var öllum opinn og Kristín Ómarsdóttir stjórnaði fundinum.

Spjallað var við Sigurð Pálsson og Brane Mozetic í þættinum Víðsjá þann 29. júní: http://dagskra.ruv.is/ras1/4517068/2010/06/29/

da capo – tónleikar og sýning Vox feminae

19. júní 2010

Kvennakórinn Vox feminae kom saman í Þjóðmenningarhúsinu á kvenréttindadaginn þann 19. júní og hélt tónleika og opnaði sýningu með ágripi af sögu kórsins. Tilefnið var útgáfa kórsins á ljósmyndabókinni da capo. Meginstef hennar er portrettmyndir af kórkonum í Vox feminae ásamt minningabrotum úr kórstarfinu og hugleiðingar kórfélaga um hlutverk söngsins í lífi þeirra. Að auki hefur bókin að geyma sögu Vox feminae í máli og myndum, erindi um sögu kvennasöngs á Íslandi og erindi frá listamönnum um samstarfið við Vox feminae. Henni fylgir geisladiskur sem hefur að geyma tvö lög af hverjum þeirra þriggja geisladiska sem kórinn hefur gefið út. Bókin er til sölu í verslun Þjóðmenningarhússins.

Stjórnandi kórsins frá upphafi og stjórnandi á tónleikunum var Margrét J. Pálmadóttir. Kórinn söng í stigahúsinu, þar sem hljómarnir magnast upp svo tónlistin fyllir húsið, og í Bókasal þar sem hljómburðurinn er einnig einkar fagur.

Opinn fundur um mannréttindi

16. júní 2010

Í tilefni af komu fr. Navanethem Pillay, mannréttindafulltrúa Sameinuðu þjóðanna, til Íslands stóð utanríkisráðuneytið, í samvinnu við Mannréttindaskrifstofu Íslands og Mannréttindastofnun Háskóla Íslands, fyrir opnum fundi um eflingu og verndun mannréttinda, miðvikudaginn 16. júní, hér í Þjóðmenningarhúsinu.

Dagskrá fundarins var á þá leið að Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra, ávarpaði fundargesti og að því búnu steig heiðursgestur fundarins; Navanethem Pillay, mannréttindafulltrúi Sameinuðu þjóðanna, í pontu og flutti erindi um hlutverk Sameinuðu þjóðanna við að efla og vernda mannréttindi. Þá tóku frummælendur við fyrirspurnum og opnað var fyrir umræður með þátttöku viðstaddra. Fundarstjóri var Þóra Arnórsdóttir, fréttamaður.

Navanethem Pillay hefur gegnt stöðu mannréttindafulltrúa SÞ í rétt tvö ár. Hún er frá Suður-Afríku og er lögfræðingur að mennt. Á dögum aðskilnaðarstefnunnar tók Pillay að sér að verja baráttumenn gegn aðskilnaðarstefnunni og félaga í verkalýðsfélögum og þekkir því viðfangsefni sín af eigin raun. Hún hefur verið öflugur málsvari kvenréttinda og einn af stofnendum hinna alþjóðlegu félagasamtaka "Equality Now", sem berjast fyrir réttindum kvenna. Þá hefur Pillay starfað með fjölda félagasamtaka sem vinna m.a. að málefnum barna, fanga, fórnarlamba pyntinga og heimilisofbeldis, sem og margskonar efnahagslegum, félagslegum og menningarlegum réttindum.

Pillay hefur verið dómari við tvo af helstu stríðsglæpadómstólum heims. Hún var dómari í Alþjóðastríðsglæpadómstólnum vegna Rúanda í 8 ár og dómari í Alþjóðasakamáladómstólnum í Haag í 5 ár.

Hádegisfundur Framtíðarlandins

16. júní 2010

Framtíðarlandið - félag áhugafólks um framtíð Íslands hélt afmælisfund í veitingastofu Þjóðmenningarhússins en félagið var stofnað á 17. júní fyrir fjórum árum. Yfirskrift fundarins var spurningin: Er Náttúrubanki Íslands í öruggum höndum?

Framtíðarlandið er þverpólitískt þrýstiafl og hugmyndaveita sem styður stjórnvöld, atvinnulífið og stofnanir til að móta framsýnt samfélag í sátt við náttúru landsins. Félagar eru 3000 talsins og byggir starfið á víðtækri þátttöku frumkvöðla, fræðimanna, listamanna og einstaklinga af öllum sviðum atvinnulífsins.

Félagsmenn og aðrir áhugasamir mættu á fundinn, fengu sér súpu og tóku þátt í umræðum um hugmyndir fyrir næsta starfsár félagsins.

Forseti Eistlands í Þjóðmenningarhúsinu

10. júní 2010

Forseti Eistlands, Toomas Hendrik Ilves, og eiginkona hans, frú Evelin Ilves, voru í opinberri heimsókn á Íslandi 10. og 11. júní í boði forseta Íslands, Ólafs Ragnars Grímssonar. Síðdegis hinn 10. júní heimsóttu forsetarnir Þjóðmenningarhúsið, þar sem Markús Örn Antonsson, forstöðumaður, tók á móti þeim. Handritasýning Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum var skoðuð í fylgd dr. Guðrúnar Nordal forstöðumanns stofnunarinnar. Jafnframt var haldið í Bókasal málþing undir heitinu Tveir áratugir frá sjálfstæði: Eistland í samfélagi þjóðanna (Two Decades from Independence – Estonia in the International Community). Þar flutti forseti Eistlands fyrirlestur, svaraði spurningum og tók þátt í umræðum. Málþingið var öllum opið.

Vestnorræn kvennaráðstefna í boði forseta Alþingis

7. júní 2010

Vestnorræn ráðstefna um stöðu og völd kvenna í stjórnmálum og atvinnulífi á Vestur-Norðurlöndunum var haldin í Bókasal Þjóðmenningarhússins. Ráðstefnan var í boði Ástu R. Jóhannesdóttur, forseta Alþingis, og var opin öllum áhugasömum.

Þrjú þemu voru rædd á ráðstefnunni:
1. Skiptir máli að hafa konur jafnt sem karla á löggjafarsamkundum og í stjórnum fyrirtækja?
2. Mögulegar og sértækar leiðir til að jafna völd karla og kvenna í stjórnmálum og atvinnulífinu.
3. Ábyrgð karlmanna og samfélagsins í að stuðla að og tryggja jafnrétti kynjanna.

Frummælendur komu frá Vestur-Norðurlöndunum öllum; Íslandi, Færeyjum og Grænlandi og voru jafnt úr röðum fólks innan stjórnmála sem atvinnulífs.

Fundarstjóri var Ólína Þorvarðardóttir, formaður Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins.

Horft á Reykjavík – málþing

5. júní 2010

Laugardaginn 5. júní var málþingið Horft á Reykjavík haldið í Þjóðmenningarhúsinu á vegum ReykjavíkurAkademíunnar og ÍNOR í samstarfi við Reykjavíkurborg. Málþingið var vel heppnað og skemmtilega uppbyggt; með samspili fræða og lista. Markmiðið með málþinginu var að beina sjónum að Reykjavík; ímynd hennar og sjálfsmynd borgarbúa í tengslum við þá umræðu sem staðið hefur yfir um ímynd landsins.

Dagskráin var á þessa leið:

Júlíus Vífill Ingvarsson, borgarfulltrúi, setti málþingið.
Íris Ellenberger: Borg fyrir heilbrigða, sjálfstæða og hamingjusama kynslóð
Anna Rakel Róbertsdóttir Glad, Hilda Björg Stefánsdóttir og Katla Rós Völudóttir: Hommar meiga líka singja fyrir Jesús
Sumarliði Ísleifsson: Af samspili innri og ytri ímynda, drambi, hæðni og vanmetakennd
Sæborg: Atlantis

Hildigunnur Sverrisdóttir: Að nema stað
Sigurður Gunnarsson kynnti að lokum kvikmyndasögusýninguna ÍSLAND::KVIKMYNDIR sem nú stendur yfir hér í Þjóðmenningarhúsinu.

Viðar Hreinsson stjórnaði málþinginu.

Frá hliðum helvítis til hirða Evrópu - tónlist og bókmenntir 18. aldar

2. júní 2010

Kammerhópurinn Nordic Affect kom fram á Listahátíð í Reykjavík með tónleikum í Þjóðmenningarhúsinu 2. júní. Ísland átti stefnumót við meginlandið í efnisskrá tónleikanna því tónlistararfi Evrópu á 18. öld var fléttað saman við bókmenntir frá Íslandi á sama tíma. Hópurinn bauð uppá spennandi veislu í tónum og tali þar sem tónasnilld 18. aldar, mataruppskriftir, ljóð og fjallgöngur komu við sögu.

Flytjendur voru þær Halla Steinunn Stefánsdóttir barokkfiðla, Georgia Browne barokkþverflauta, Hanna Loftsdóttir barokkselló, Guðrún Hrund Harðardóttir barokkvíóla og Guðrún Óskarsdóttir semball. Um upplestur sá útvarpsmaðurinn og sagnfræðingurinn Guðni Tómasson.

Afhending foreldraverðlauna Heimilis og skóla

1. júní 2010

Foreldraverðlaun Heimilis og skóla – landssamtaka foreldra voru afhent í 15. sinn við hátíðlega athöfn í Þjóðmenningarhúsinu þann 1. júní. Katrín Jakobsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra afhenti verðlaunin.

Handhafar Foreldraverðlaunanna 2010 eru Vinafjölskyldur í Vesturbæjarskóla, verkefni Margrétar Gylfadóttur, Sesselju Ólafsdóttur og Maríu Helenu Sarabia, foreldra í Vesturbæjarskóla.

Auk Foreldraverðlaunanna sjálfra voru veitt ein hvatningarverðlaun og tvenn dugnaðarforkaverðlaun: Hvatningarverðlaun 2010 hlaut Foreldrafélag Hvassaleitisskóla; Inga Ívarsdóttir formaður foreldrafélagsins og Linda B. Ólafsdóttir fulltrúi í skólaráði, fyrir verkefnið Vinir í Hvassó. Dugnaðarforkaverðlaun 2010 voru tvenn og voru veitt Borghildi Jósúadóttur fyrir ötult foreldrastarf í framhaldsskólum og Önnu Margréti Sigurðardóttur fyrir framúrskarandi störf í þágu foreldrasamstarfs í Fjarðabyggð.

Að auki var Sigurveigu Sæmundsdóttur þakkað fyrir óeigingjarnt starf í þágu samtakanna, en Sigurveig hefur verið í dómnefnd fyrir Foreldraverðlaun Heimilis og skóla um langt árabil.

Tilnefningar til verðlaunanna voru 38 talsins að þessu sinni.

Christina Sunley höfundur Freyjuginningar kynnti bók sína

31. maí 2010

Bókafélagið Ugla og Þjóðræknisfélag Íslendinga efndu til dagskrár hér í Þjóðmenningarhúsinu í tilefni af heimsókn bandaríska rithöfundarins Christina Sunley hingað til lands. Christina las upp úr bók sinni; Freyjuginningu, sagði frá tilurð hennar og tengslum sínum við Ísland og svaraði fyrirspurnum.

Christina Sunley er af íslenskum ættum. Bók hennar; The Tricking of Freya, sem kom út 2008, fékk mjög góðar viðtökur gagnrýnenda vestan hafs og var gefin út í íslenskri þýðingu Þórdísar Bachmann fyrir síðustu jól undir heitinu Freyjuginning. Þar er skyggnst inn í íslenskan menningarheim frá sjónarhóli fólksins sem yfirgaf Ísland undir lok nítjándu aldar en varðveitti íslenska menningu fjarri ættjörðinni. Sögusvið bókarinnar er Ísland og Íslendingaslóðir í Kanada.

Christina fer víða um landið í þessari heimsókn og ræðir bók sína einnig hjá ReykjavíkurAkademíunni og að Skriðuklaustri í Fljótsdal og á Amtsbókasafninu á Akureyri. Sjá nánar á vef Þjóðræknisfélagsins: www.inl.is

Dagskráin fór fram bæði á íslensku og ensku en Christina hefur á síðustu árum lagt sig fram við að læra íslensku.

Róttækur rithöfundur í heimsókn

30. maí 2010

Rithöfundurinn Susan Abulhawa talaði á samstöðufundi hér í Þjóðmenningarhúsinu sunnudaginn 30. maí á vegum útgáfufyrirtækisins Forlagsins og Félagsins Ísland – Palestína. Susan var stödd hér á landi í tilefni af útgáfu skáldsögu hennar Morgnar í Jenin í íslenskri þýðingu. Susan kynnti bók sína, efni hennar og þá heimildavinnu og reynslu sem að baki henni býr en þar er lýst átakamikilli sögu palestínskrar fjölskyldu í gegnum þrjár kynslóðir og hefst sagan á fimmta áratug síðustu aldar. Einnig ræddi hún um störf sín í þágu fólksins í Jenín. Sjálf er Susan barn palestínskra flóttamanna.

Susan var ákaflega vel tekið af viðstöddum gestum.

Útskriftartónleikar nemenda Listaháskólans

17. apríl til 29. maí 2010

Tónlistardeild Listaháskólans hélt stóran hluta sinna árlegu útskriftartónleika að vori í Þjóðmenningarhúsinu. Tónleikarnir voru lokapróf nemenda sem hafa stundað nám í hljóðfæraleik, söng eða tónsmíðum og var efnisskrá þeirra afar fjölbreytt. Oftast var um að ræða kvöldtónleika og var öllum heimill aðgangur á meðan húsrúm leyfði.

Þau sem útskrifuðust með tónleikum í Bókasal Þjóðmenningarhússins voru: Þorgerður Edda Hall, selló, Árni Freyr Gunnarsson, píanó, Karl Jóhann Bjarnason, selló, Eyrún Ósk Ingólfsdóttir, söngur, Kristín Bergsdóttir, tónsmíðar, Hildur Heimisdóttir, selló, Helga Kristbjörg Guðmundsdóttir, harmonikka, Kristinn Freyr Kristinsson, gítar, Gunnar Karel Másson, tónsmíðar og Högni Egilsson, tónsmíðar.

Þessi tónleikaröð festir Bókasalinn enn frekar í sessi sem fallega og hljómgóða umgjörð um nýja jafnt sem klassíska kammertónlist.

Ný sýning: Kúlan bregður á leik

21. maí 2010

Bryndís Bolladóttir, textílhönnuður, sýnir nýjustu hönnun sína; kúluna, í verslun og veitingastofu Þjóðmenningarhússins. Sýningin er hluti af myndlistarsýningaröð þar sem íslenskir listamenn sýna verk sín.

Kúlan er unnin úr þæfðri íslenskri ull. Hún bregður sér í ólík hlutverk, s.s. snaga, leikfangs, hitaplatta, skrauts, kolls og hljóðdempunarverks.

Bryndís er fædd árið 1973. Hún er stúdent af listnámsbraut Fjölbrautaskólans í Breiðholti og útskrifaðist úr textíldeild Listaháskóla Íslands árið 1999. Hún hefur einnig sótt námskeið við Konstfack listaháskólann í Svíþjóð.

Sjá nánari upplýsingar um verk Bryndísar á vef hennar: www.bryndisbolladottir.com

Sýningin stendur frá 21. maí og fram í ágústmánuð.

Jóhannesarvaka

9. maí 2010

Hátíðardagskrá Forlagsins og Þjóðmenningarhússins, sem haldin var sunnudaginn 9. maí hér í Bókasalnum til heiðurs Jóhannesi úr Kötlum, var einstaklega vel sótt og vel heppnuð. Efnt var til dagskrárinnar í tilefni af útkomu nýrrar bókar með úrvali ljóða Jóhannesar. Í úrvalinu eru ljóð úr öllum bókum Jóhannesar fyrir fullorðna, bæði frumsamin og þýdd, og gefa þau breiða mynd af margslungnum ljóðheimi skáldsins. Silja Aðalsteinsdóttir sá um útgáfuna og ritar inngang.

Á Jóhannesarvökunni var höfundarverki Jóhannesar úr Kötlum gerð skil í tali og tónum. Fram komu meðal annarra Svanur Jóhannesson, Arnar Jónsson, Olga Guðrún Árnadóttir, Silja Aðalsteinsdóttir, Vigdís Hrefna Pálsdóttir, Páll Eyjólfsson, Vilborg Dagbjartsdóttir og Þorsteinn frá Hamri. Gestir kunnu vel að meta ávörpin, upplesturinn og söngvana og þáðu kaffiveitingar að dagskrá lokinni.

Ignacio Rodes – einleikur á gítar

2. maí 2010

Hinn heimsfrægi spænski gítarleikari Ignacio Rodes lék á einleikstónleikum í Þjóðmenningarhúsinu sunnudaginn 2. maí. Aðgangur var ókeypis, en tónleikarnir voru samvinnuverkefni Listaháskóla Íslands, Erasmus- verkefnisins, spænsku ræðismannsskrifstofunnar á Íslandi og Þjóðmenningarhússins.

Á tónleikunum lék Ignacio 20. aldar verk eftir nokkra samlanda sína undir yfirskriftinni: Gítarinn á tímum ljóðskáldsins Miguel Hernández (1910 - 1942).

Ignacio Rodes er almennt talinn einn af fremstu gítarleikurum sinnar kynslóðar í heiminum og hefur hvarvetna hlotið einróma lof gagnrýnenda fyrir leik sinn. Það voru þakklátir gestir sem yfirgáfu salinn að tónleikunum loknum.

Þess má geta að Ignacio kenndi opinn masterklass í Listaháskólanum daginn áður, laugardaginn 1. maí.

Söguslóðaþing 2010 - sögumaður og/eða sýndarveruleiki?

29. apríl 2010

Árlegt málþing Samtaka um sögutengda ferðaþjónustu (SSF) í samvinnu við Nýsköpunarmiðstöð Íslands var haldið í Þjóðmenningarhúsinu 29. apríl. Fjallað var um mögulegt samspil lifandi sagnamennsku og margmiðlunartækni við þróun menningar- og söguferðaþjónustu á Íslandi. Belgískur sérfræðingur í margmiðlunarþróun, með mikla reynslu af stórum Evrópuverkefnum á sviði menningarferðaþjónustu, flutti erindi á ráðstefnunni auk úrvalsfyrirlesara frá Íslandi sem vörpuðu ljósi á það nýjasta í miðlun sögu og sagna með ýmsum miðlum eða milliliðalaust úr munni sagnamanns.

Dagskráin var á þessa leið:
Ávarp: Berglind Hallgrímsdóttir, Nýsköpunarmiðstöð Íslands.
Segðu mér sögu: Rögnvaldur Guðmundsson, formaður SSF.
Interactive Storytelling and Virtual Reality for Heritage Tourism: Daniel Pletinckx, margmiðlunarfyrirtækinu Visual Dimensions, Oudenaarde í Belgíu.
Margmiðlunartækni í menningarferðaþjónustu á Íslandi: Hringur Hafsteinsson, Gagarín ehf.
Snjallsögumaðurinn. Sálfvirk leiðsögn fyrir snjallsíma: Leifur Björn Björnsson, Locatify ehf.
Let´s talk storytelling: Anna Bergljót Thorarensen, leikhópnum Kraðak.
Sagnamennska í leikskóla og grunnskóla: Berglind Ósk Agnarsdóttir, leikskólakennari og sagnaþulur.
Sagan um Auði: Vilborg Davíðsdóttir, rithöfundur.
Samantekt: Skúli Björn Gunnarsson, Skriðuklaustri.

Barnamenningarhátíðin liðin en lifir þó

26. apríl 2010

Þjóðmenningarhúsið tók þátt í barnamenningarhátíðinni 19. – 25. apríl 2010. Hátíðin var skipulögð af Höfuðborgarstofu og fór fram út um allan bæ. Þema hátíðarinnar var forvitni sem ætíð er jú hægt að svala hérna í Þjóðmenningarhúsinu. Í tilefni hátíðarinnar voru sýningar hússins klæddar í barnvænan búning. Áfram verður hægt að ganga að efni fyrir börn á sýningunum, þó hátíðinni sé formlega slitið:

Barnakvikmyndir í fullri lengd í sérhönnuðu umhverfi á kvikmyndasögusýningunni ÍSLAND :: KVIKMYNDIR. (Í samstarfi við Kvikmyndamiðstöð Íslands).

Orð úr lausavísum óþekktra höfunda til þess að raða að vild. (Orðin eru ísskápsseglar og ísskápar eru á staðnum!).

Margt forvitnilegt um sambúð manns og dýranna okkar, bæði villtra dýra og húsdýra, má sjá í náttúrulífsmynd Páls Steingrímssonar; Þjóðin og náttúran.

Leiðsagnarhandrit býðst um sýninguna Handritin með sögunni af Sigurði Fáfnisbana og þeirri sem segir frá veiðiferð Þórs að ná Miðgarðsorminum. Einnig eitthvað óvænt um söguhetjur Íslendingasagnanna.

Á ljósmyndasýningunni Íslendingar er hægt er að taka þátt í rannsókn Þjóðfræðistofu á því hvað okkur finnst um þjóðina okkar. Einnig er þar spæjaraleikurinn Komdu upp um hann afa minn! sem felst í því að leita að vísbendingum á myndunum.

Veiting viðurkenninga á Degi umhverfisins

25. apríl 2010

Svandís Svavarsdóttir, umhverfisráðherra, afhenti Sigrúnu Helgadóttur Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti við athöfn í Þjóðmenningarhúsinu á Degi umhverfisins. Þetta var í fyrsta sinn sem sú viðurkenningin er afhent. Umhverfisráðherra veitti viðurkenninguna í tilefni af tuttugu ára afmæli umhverfisráðuneytisins í ár.

Sigrún Helgadóttir hefur helgað starfskrafta sína umhverfismálum, ekki síst við að miðla fræðslu til barna og ungmenna en einnig hefur hún lagt mikla áherslu á mikilvægi þess að auka skilning almennings á náttúru og umhverfi.

Einnig afhenti Svandís Svavarsdóttir, umhverfisráðherra, Þóru Hirst, gæðastjóra prentsmiðjunnar Odda, Kuðunginn fyrir framlag fyrirtækisins til umhverfismála á liðnu ári.

Í máli Sigþrúðar Jónsdóttur, formanns valnefndar Kuðungsins, kom fram að fyrirtækið hefði árum saman unnið eftir ákveðinni umhverfisstefnu, það hefði tekið upp umhverfisstaðla og unnið að því að lágmarka neikvæð áhrif starfseminnar á umhverfi og heilsu. Á síðasta ári hlaut fyrirtækið hina norrænu umhverfisvottun, Svaninn.

Við sama tilefni útnefndi umhverfisráðherra nemendur í 10. bekk Hvolsskóla Varðliða umhverfisins. Verkefnasamkeppnin Varðliðar umhverfisins er samstarfsverkefni umhverfisráðuneytisins, Landverndar og Náttúruskóla Reykjavíkur og er haldin árlega meðal nemenda í 5.-10. bekk í grunnskólum landsins.

Nemendur Hvolsskóla voru útnefndir Varðliðar umhverfisins fyrir faglega skýrslu um umhverfisáhrif vegna framkvæmda við Landeyjahöfn. Í skýrslunni leitast nemendur við að varpa ljósi á umfang framkvæmdanna og áhrif þeirra á umhverfið með því að flétta viðfangsefnið inn í stærðfræði, eðlisfræði og náttúrufræði.

Í ljósi næsta dags – Sigurður A. Magnússon; sýningin opnuð

24. apríl 2010

Margir góðir gestir voru saman komnir í bókasal Þjóðmenningarhússins laugardaginn 24. apríl til að fagna opnun sýningarinnar Í ljósi næsta dags - Sigurður A. Magnússon. Á sýningunni eru störf Sigurðar í gegnum árin dregin fram með munum, myndum og texta með áherslu á feril hans sem rithöfundar, gagnrýnanda, þýðanda og baráttumanns.

Markús Örn Antonsson forstöðumaður Þjóðmenningarhússins setti samkomuna með ávarpi og kynnti aðra ræðumenn en það voru Dr. Gauti Kristmannsson dósent í þýðingarfræðum, Dr. Ástráður Eysteinsson prófessor í bókmenntafræðum, Jóhanna K. Eyjólfsdóttir framkvæmdastjóri Íslandsdeildar Amnesty International og Pétur Gunnarsson rithöfundur og formaður Rithöfundasambands Íslands. Hvert þeirra um sig fjallaði um þá hlið Sigurðar sem að þeim hefur snúið ef svo má að orði komast; Gauti um þýðandann Sigurð, Ástráður um höfundinn, Jóhanna um baráttumanninn og Pétur um þátt Sigurðar í sameiningu samtaka rithöfunda í eitt eftir áralangan klofning í þeirra röðum. Rósa Guðný Þórsdóttir leikkona las texta eftir Sigurð sem Gauti og Ástráður völdu.

Ólafur J. Engilbertsson hjá Sögumiðlun ehf (www.sogumidlun.is) hannaði sýninguna og sýningarskrána. Sýningin stendur til 15. janúar 2011.

Málþing Einkaleyfastofu á Alþjóðlega hugverkaréttardeginum

21. apríl 2010

Einkaleyfastofa boðaði til málþings hér í Þjóðmenningarhúsinu í tilefni af Alþjóðlega hugverkaréttardeginum 21. apríl. Þema dagsins var Innovation – Linking the World og eftirfarandi aðilar fluttu erindi undir þeirri yfirskrift:

Hilmar Janusson, framkvæmdastjóri rannsóknar- og þróunarsviðs Össurar
Einar Stefánsson, prófessor og yfirlæknir
Helga Valfells, framkvæmdarstjóri Nýsköpunarsjóðs atvinnulífsins
Vilborg Einarsdóttir, framkvæmdatjóri Mentors
Einar Mäntylä, yfirm aður hugverkasviðs Orfs Líftækni
Stefán Stefánsson, deildarstjóri einkaleyfadeildar Actavis

Ásta Valdimarsdóttir, forstjóri Einkaleyfastofu, setti málþingið en fundarstjóri var Ásdís Magnúsdóttir frá Árnason Faktor. Þingið var öllum opið og bauð Einkaleyfastofa viðstöddum að þiggja veitingar að því loknu.

Mozart plús ... Schnittke

27. mars 2010

Kammersveit Reykjavíkur hélt tónleika með ofangreindri yfirskrift í Bókasal Þjóðmenningarhússins laugardaginn 27. mars.
Á efnisskránni voru tvö verk eftir meistarann Wolfgang Amadeus Mozart; Óbókvartett í F dúr og Píanókvartett í Es dúr, ásamt verkinu Moz-Art eftir snillinginn Alfred Schnittke og Píanókvartett sama tónskálds sem byggir á æskuverki Gustav Mahlers. Þannig tefldi Kammersveitin saman hinum klassíska Mozart og einu helsta tónskáldi 20. aldarinnar, Alfred Schnittke, þar sem hann sækir í smiðju hjá hinum miklu meisturum Mahler og Mozart. Sebastiano Brusco, píanóleikari, sem býr og starfar í Róm, var gestur Kammersveitarinnar á tónleikunum.

Kammersveitina skipuðu á þessum tónleikum: Una Sveinbjarnardóttir, fiðla, Matthías Nardeau, óbó, Guðrún Hrund Harðardóttir, víóla, Sigurgeir Agnarsson og Margrét Árnadóttir, selló, Richard Korn, kontrabassi, Katie Buckley, harpa, Guðrún Óskarsdóttir, semball, og Anna Guðný Guðmundsdóttir, píanó.

Tónleikarnir heppnuðust frábærlega vel og fór vel um flytjendur og gesti í Bókasalnum.

Ársfundur Náttúrufræðistofnunar Íslands 2010

19. mars 2010

Ársfundur Náttúrufræðistofnunar Íslands var haldinn í Þjóðmenningarhúsinu föstudaginn 19. mars. Fundurinn hófs á ávarpi Svandísar Svavarsdóttur umhverfisráðherra og því næst fór Jón Gunnar Ottósson forstjóri Náttúrufræðistofnunar yfir starfsemi liðins árs í samanburði við fyrri ár og ræddi ýmis brýn mál fyrir stofnunina og málefnin sem hún sinnir. Fulltrúi náttúrustofa, Jón Ágúst Jónsson, ávarpaði samkomuna og það gerði einnig formaður Hins íslenska náttúrufræðafélags, Árni Hjartarson. Eftir hlé voru svo flutt fimm fræðileg erindi:

Miðhálendið – vistgerðarannsóknir veita nýja sýn, Sigurður H. Magnússon og Borgþór Magnússon
Verðmætar vistgerðir og mikilvæg fuglasvæði við rætur Hofsjökuls, Kristinn H. Skarphéðinsson og Guðmundur A. Guðmundsson
Þeir koma rétt upp til að æxlast – líffræðileg fjölbreytni sem felst í fungu Íslands, Guðríður Gyða Eyjólfsdóttir
Tegundafjölbreytni á sjávarbotni á Íslandsmiðum, Guðmundur Guðmundsson
Verndargildi eldvirkra svæða á Íslandi – Krafla og Gjástykki, Kristján Jónasson og Sigmundur Einarsson

Að fundi loknum bauð Náttúrufræðistofnun Íslands viðstöddum til móttöku.

Úrslit kynnt í Safnanæturleiknum

15. mars 2010

Dregið hefur verið í Safnanæturleiknum sem fólst í því að fá stimpil og svara spurningum á nokkrum viðkomustöðum á Safnanótt. Spurningin hér í Þjóðmenningarhúsinu laut að sýningunni ÍSLAND::KVIKMYNDIR. Áttu gestir að finna nafn leikstjóra nýrrar kvikmyndar sem aukið var við sýninguna í tilefni af framlengingu hennar til hausts.

Um 500 manns tóku þátt í þessum skemmtilega leik, enda vinningarnir sérlega veglegir. Vinningshafarnir í Safnanæturleiknum voru:

1. verðlaun: Boð á Safnanótt í Berlín 28. ágúst, flug með Iceland Express og 100.000 kr í gjaldeyri frá MP-banka: Steinunn Björk Bragadóttir

2. verðlaun: Út að borða fyrir tvo á Dill Restaurant í Norræna húsinu: Ársæll Jóhannsson

3. verðlaun: Geirfuglskerti frá Landnámssýningunni 871 +/- 2: Þórdís Erlingsdóttir

Ó, sjúka líf – ljósmyndir eftir Melkorku Huldudóttur

15. mars 2010

Opnuð hefur verið ný sýning í myndlistarsýningaröð í verslun og veitingastofu Þjóðmenningarhússins. Melkorka Huldudóttir (f. 1972) sýnir ljósmyndir úr seríu sem heitir Ó, sjúka líf.

Sýningin dregur upp myndir af ástandi úr móki milli svefns og vöku, martröðum og draumum.

Melkorka útskrifaðist frá Listaháskóla Íslands árið 2002. Hún notar alla mögulega miðla í listsköpun sinni en vinnur mikið undir áhrifum tölvuleikja og kvikmynda. Í verkum sínum fjallar hún mikið um veilur ýmis konar og oft er togstreita og drungi undirliggjandi.

Sýningin stendur fram í maímánuð og er aðgengileg án þess að borga aðganseyri. Hún er opin á afgreiðslutíma eða frá kl. 11 til 17 alla daga vikunnar.

Samfélagsverðlaun Fréttablaðsins afhent við hátíðlega athöfn

11. mars 2010

Slysavarnafélagið Landsbjörg hlaut Samfélagsverðlaun Fréttablaðsins 2010 sem afhent voru við hátíðlega athöfn hér í Þjóðmenningarhúsinu fimmtudaginn 11. mars. Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, afhenti verðlaunin og Ari Edwald, forstjóri 365, afhenti verðlaunafé að upphæð ein milljón króna. Þetta var í fimmta sinn sem Fréttablaðið veitir Samfélagsverðlaunin en auk sjálfra aðalverðlaunanna eru þau veitt í fjórum flokkum:

Hvunndagshetjan í ár er André Bachmann. Einkum er hann heiðraður fyrir framgöngu sína við að halda á hverju ári jólaskemmtun fyrir fatlaða þar sem vinsælustu skemmtikraftar þjóðarinnar koma fram.

Verðlaun í flokknum Frá kynslóð til kynslóðar féllu í skaut Gauraflokksins í Vatnaskógi en drengjum með ADHD býðst þar sumarbúðadvöl í sérstökum flokki fyrir kraftmikla stráka.

Í flokknum Til atlögu gegn fordómum hlaut Hugarafl verðlaunin. Í Hugarafli starfa saman á jafnréttisgrundvelli notendur geðheilbrigðisþjónustunnar sem eru í bata og fagfólk.

Heiðursverðlaunin hlaut Jón Böðvarsson sagnfræðingur, kennari og sögumaður fyrir ómetanlegt framlag sitt við að kynna Íslendingasögur fyrir samborgurum sínum.

Til Samfélagsverðlaunanna koma til greina félagasamtök og einstaklingar sem hafa unnið framúrskarandi mannúðar- eða náttúruverndarstarf.

Í Árnasafni – dagskrá um Jón Helgason

2. mars 2010

Þriðjudaginn 2. mars var dagskrá í Bókasal um skáldið og fræðimanninn Jón Helgason. Dagskráin nefndist Í Árnasafni og var í umsjón Guðrúnar Ásmundsdóttur, leikkonu, sem einnig samdi efnið út frá góðum heimildum og heimildarmönnum. Guðrún var sögumaður og lesarar með henni voru Þorsteinn frá Hamri og Jón Júlíusson. Um tónlistarflutning sáu Laufey Sigurðardóttir fiðluleikari, Pamela De Sensi flautuleikari og Ástríður Alda píanóleikari.

Dagskráin var haldin á vegum félagsstarfs Blindrafélagsins í samvinnu við Þjóðmenningarhúsið en var öllum opin og var ánægjulegt hversu margir höfðu áhuga á þessari skemmtilegu fléttudagskrá um mikinn fræðimann en ekki síður skáld og mannvin.

Samkoma í minningu Neil Bardals, ræðismanns

25. febrúar 2010

Fimmtudaginn 25. febrúar stóð Þjóðræknisfélag Íslendinga fyrir samkomu hér í Þjóðmenningarhúsinu til að minnast heiðursfélaga síns, Neils Ófeigs Bardal. Neil lést í Winnipeg eftir erfið veikindi hinn 13. febrúar. Hann var einn öflugasti baráttumaður fyrir auknum samskiptum milli Íslands og afkomenda íslenskra landnema í Norður Ameríku og naut mikillar virðingar fyrir störf sín í þessa þágu bæði vestan hafs og hér á landi.

Minningarorð fluttu Almar Grímsson, forseti Þjóðræknisfélagsins, Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra, Guðrún Jónsdóttir, ættingi Neils Bardal og þeir Eiður S. Guðnason og Svavar Gestsson, fyrrv. ræðismenn Íslands í Winnipeg. Tónlist fluttu Hjörleifur Valsson, fiðluleikari, Elín Elísabet Einarsdóttir sem söng og lék á gítar, Elín Ósk Óskarsdóttir, söngkona og Hjörtur Ingvi Jóhannsson, píanóleikari.

Að dagskrá lokinni var viðstöddum boðið uppá kaffi og meðlæti.

Það sem hverfur

14. febrúar 2010

Ragnheiður Gröndal, Sigurður Flosason, Egill Ólafsson, Kjartan Valdemarsson og Matthías Hemstock komu fram í Þjóðmenningarhúsinu sunnudagskvöldið 14. febrúar. Þau fluttu nýja tónlist Sigurðar Flosasonar við eyðibýlaljóð Aðalsteins Ásbergs Sigurðssonar. Tónleikarnir voru haldnir í tilefni af útkomu geisladisksins Það sem hverfur og vetrarjazzi í Reykjavík. Geisladiskurinn kom út í nóvember og hlaut mjög góða dóma. Þetta er dramatísk tónlist þar sem jazz, popp, sígild tónlist og þjóðleg stef renna saman og skapa bræðing sem hæfir efninu vel. Ragnheiður Gröndal og Egill Ólafsson sungu, Sigurður Flosason lék á ýmis blásturshljóðfæri, Kjartan Valdemarsson spilaði á flygil og hljómborð og Matthías Hemstock sá um trommurnar, trommuheila og náttúruhljóð.

Tónleikarnir heppnuðust í alla staði vel og voru ágætlega sóttir.

Glæsileg Safnanótt í Þjóðmenningarhúsinu

12. febrúar 2010

Þjóðmenningarhúsið var opið á Safnanótt eins og önnur 35 söfn og sýningarstaðir í Reykjavík og nágrenni föstudagskvöldið 12. febrúar. Sýningar, veitingastofa og verslun voru opnar frá kl. 19 til 24 og gestum boðið að njóta og taka þátt í skemmtilegum uppákomum og viðburðum:

ÓÞEKKTUR HÖFUNDUR - í Bókasal.
Gestum Þjóðmenningarhússins gafst færi á að endurraða íslenskri hugsun liðinna alda að eigin skapi. Safnað hafði verið orðum úr hundruðum lausavísna óþekktra höfunda gestum til skapandi notkunar. Dagskrárgerð: Þorvaldur Þorsteinsson myndlistarmaður og rithöfundur.

ÍSLENDINGAR – er nýopnuð sýning þeirra Sigurgeirs Sigurjónssonar og Unnar Jökulsdóttur á ljósmyndum úr samnefndri bók. Unnur var á sýningunni um stund til skrafs um myndirnar og bókina. Tvær vinkonur hennar kíktu við og saman spiluðu þær nokkur lög á harmónikkurnar sínar.

ÍSLAND::KVIKMYNDIR - 11. skjárinn. Frumsýning.
Sýningin ÍSLAND::KVIKMYNDIR hefur verið framlengd til hausts. Á Safnanótt var 11. skjánum aukið við sýninguna. Þar eru sýnd valin brot úr kvikmyndunum The Good Heart, Sólskinsdreng, Sveitabrúðkaupi og Brúðgumanum. Á sýningunni var VÍNBAR og ýmsir úr kvikmyndageiranum litu inn. Í samstarfi við Kvikmyndamiðstöð Íslands.

ÓLÖF ARNALDS – sólótónleikar
Hin mæta söngkona, lagahöfundur og hljóðfæraleikari Ólöf Arnalds lék og söng fyrir gesti á tónleikum síðla kvölds og var vel fagnað í lok þeirra.

Safnanóttin í Þjóðmenningarhúsinu var hin ánægjulegasta og tókst með ágætum. Margir gesta létu í ljós þakklæti fyrir fjölbreytta dagskrá og greinilegt var að fólk á öllum aldri fann eitthvað við sitt hæfi. Margir gleymdu sér við orðapúsl í Bókasal eða við að hlýða á kunnugleg sönglög í harmónikkuútsetningu sem tríóið Dragspilsdrottningarnar lék inni á sýningunni Íslendingar. Þjóðmenningarhúsið var einn viðkomustaða í Safnanæturleiknum sem margir höfðu ánægju af að taka þátt í. Veitingastofan framreiddi góðgæti allt kvöldið og allir sýningarsalir auk fundarstofa voru opnir til miðnættis. Aðsókn var með besta móti miðað við fyrri Safnanætur en þessi var sú 5. í röðinni.

Tilnefningar til Edduverðlaunanna tilkynntar í Bókasal

5. febrúar 2010

Íslenska kvikmynda- og sjónvarpsakademían tilkynnti um tilnefningar til Edduverðlaunanna á blaðamannafundi hér í Þjóðmenningarhúsinu. Viðstaddir voru, auk blaðamanna, margir hinna útnefndu. Edduverðlaunin verða svo afhent í Háskólabíói 27. febrúar.

Sjá útnefningar hér>>.

Ljósmyndasýningin Íslendingar opnuð

2. febrúar 2010

Ljósmyndasýningin Íslendingar, með úrvali af myndum úr samnefndri bók eftir þau Unni Jökulsdóttur rithöfund og Sigurgeir Sigurjónsson ljósmyndara, var opnuð þriðjudaginn 2. febrúar. Markús Örn Antonsson forstöðumaður Þjóðmenningarhússins ávarpaði gesti við opnunina og það gerði einnig Unnur Jökulsdóttir sem útskýrði vinnuna og hugmyndina að baki bókinni og sýningunni. Bæði ræddu þau væntanlegar heimsóknir skólanema á sýninguna en leiðsögumaður Þjóðmenningarhússins hefur komið á samstarfi við Þjóðfræðistofu um nálgun nemenda á efni sýningarinnar. Hugmyndin er að hugleiðingar nemendanna nýtist í rannsókn Þjóðfræðistofu á mótun þjóðernisímynda og sjálfsmynda en stofan stefnir að sýningu og útgáfu bókar um efnið á næstu misserum.

Bókin Íslendingar kom út árið 2004 og var gefin út á fjórum tungumálum; íslensku, ensku, þýsku og frönsku. Hún hlaut afar góðar viðtökur bæði hér á landi sem og erlendis og var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna sama ár.

Unnur og Sigurgeir einsettu sér að fanga þjóðarsálina í myndum og texta og fóru vítt og breitt um landið í tvö ár, heimsóttu fólk, spjölluðu við það og tóku myndir. Þau komust að því að í landinu búa tvær þjóðir, fólkið í borginni og fólkið úti á landi; fólkið sem býr á annesjum eða heiðabýlum, í afskekktum dölum og fáförnum fjörðum. Þetta fólk er fasttengt landinu og náttúrunni, umhverfið hefur mótað það og meitlað. Það var þetta fólk sem fangaði hug þeirra og varð þeirra viðfangsefni.

Sýningin stendur til 16. janúar 2011.

Tónleikar: Ólöf Arnalds frumflutti lög af væntanlegri plötu

23. janúar 2010

Laugardagskvöldið 23. janúar hélt söngkonan Ólöf Arnalds tónleika hér í Þjóðmenningarhúsinu. Hún frumflutti efni af væntanlegri plötu sinni; Innundir Skinni. Davíð Þór Jónsson lék með Ólöfu á tónleikunum en hann og Skúli Sverrisson sjá um hljóðfæraleikinn á Innundir Skinni ásamt Ólöfu og fleirum. Þetta voru einu tónleikar hennar til kynningar á nýju plötunni að sinni en stefnt er að því að platan komi út í vor.

Húsfyllir var á tónleikunum og andrúmsloftið bæði heimilislegt og hátíðlegt.

Úrslit teiknisamkeppni í tengslum við sýningarlok Að spyrja Náttúruna – saga Náttúrugripasafnsins

16. janúar 2010

Sýningin Að spyrja Náttúruna – saga Náttúrugripasafnsins hefur runnið sitt skeið á enda. Síðustu sýningarhelgina voru úrslit kynnt og verðlaun veitt í samkeppni Náttúrufræðistofnunar Íslands um bestu teikninguna af tígrisdýri. Alls hlutu átta börn viðurkenningu í tveimur aldursflokkum; 6 til 7 ára og 8 ára og eldri. Ísar Hugi Gestsson Fanndal fékk 1. verðlaun í yngri hópnum og 2. – 4. verðlaun hlutu Páll Rúnar Sigurðsson, Máni Hrafn Bergmann Maronsson og Eva Rut Ástþórsdóttir. Í eldri hópnum tók Kornelía Þöll Bjarnadóttir við 1. verðlaunum og 2. – 4. verðlaun fengu Arnar Sigurvinsson, Arnaldur Ólafsson og Ingólfur Geirdal. Vinningshafarnir mættu allir hingað í Þjóðmenningarhúsið ásamt aðstandendum sínum og veittu verðlaunum viðtöku úr hendi Birtu Bjargardóttur frá Náttúrufræðistofnun. Alls bárust 131 teikning í samkeppnina. Að athöfn lokinni þáðu viðstaddir veitingar í boði hússins.

Sýningin Að spyrja Náttúruna – saga Náttúrugripasafnsins reyndist sérlega skemmtileg fyrir leikskólanemendur og nemendur yngsta stigs grunnskóla sem flykktust á sýninguna í skipulögðum heimsóknum. Á þessum fáu mánuðum sem sýningin stóð yfir heimsóttu yfir 3.000 nemendur hana í fylgd kennara sinna og glímdu við nokkrar léttar rannsóknarspurningar um dýrin og teiknuðu uppáhaldsdýrið sitt. Allir vinningshafarnir í teiknisamkeppninni, utan einn, sáu sýninguna með bekknum sínum.

Sjá má vinningsmyndirnar á vef náttúrufræðistofnunar: http://www.ni.is/frettir/nr/1150