Eldri fréttir 2005

Jólahrollur í hádeginu - spennusagnaupplestrarsería

12. - 23. desember 2005

Þjóðmenningarhúsið stóð að upplestrardagskrá í anda hinna hrekkjóttu jólasveina í hádeginu dagana fyrir jól. Spennu-, lífsreynslu- og skáldsagnahöfundar heimsóttu húsið einn af öðrum og lásu hrollvekjandi frásagnir upp úr nýjum verkum sínum. Þrátt fyrir óhugnaðinn í lestrinum var andrúmsloft í bókasal afslappað og nutu áhlýðendur kyrrðarinnar í amstri aðventunnar.

Flestir fengu sér súpu í veitingastofunni að lestrinum loknum og glugguðu í safnbúðina að skoða bækur og annað forvitnilegt.

Þessi heimsóttu bókasal:

12. 12.: Súsanna Svavarsdóttir – Dætur hafsins
13. 12.: Árni Þórarinsson – Tími nornarinnar
14. 12.: Yrsa Sigurðardóttir - Þriðja táknið
15. 12.: Ævar Örn Jósepsson – Blóðberg
16. 12.: Þráinn Bertelsson - Valkyrjur
17. 12.: Hreinn Vilhjálmsson – Bæjarins verstu
18. 12.: Guðrún Eva Mínervudóttir - Yosoy - Af líkamslistum og hugarvíli í hryllingsleikhúsinu við Álafoss
19. 12.: Viktor Arnar Ingólfsson - Afturelding
20. 12.: Stefán Máni - Túristi
21. 12.: Reynir Traustason - Skuggabörn
22. 12.: Jón Hallur Stefánsson - Krosstré
23. 12.: Ingvar E. Sigurðsson las úr verki Arnaldar Indriðasonar – Vetrarborgin

Hálf öld frá afhendingu Nóbelsverðlauna Halldórs Laxness - Hátíðardagskrá og sýningaropnun

10. desember 2005

Fjölbreytt dagskrá var í bókasal allan daginn og fram á kvöld laugardaginn 10. desember þegar haldið var uppá það að hálf öld er liðin frá því Halldór Laxness veitti Nóbelsverðlaununum í bókmenntum viðtöku. Fjöldi gesta naut flutnings listamannanna á tónlist og ljóðum eða hlýddi á málþing. Í bókasal opnaði Halldór Ásgrímsson forsætisráðherra jafnframt sérstaka sýningu sem rifjar upp þennan viðburð fyrir hálfri öld.

Dagskráin var á þessa leið:

Kl. 11.00

Ég býð þér dús, mín elskulega þjóð

• Litli kór Kársnesskóla tekur á móti gestum með söng
• Þór Tuliníus leikari flytur þakkarræðu Halldórs Laxness
• Halldór Ásgrímsson forsætisráðherra opnar sýninguna
• Flístríóið hittir Laxness
• Bjarni Ármannsson forstjóri Íslandsbanka
• Valur Brynjar Antonsson frá Nýhil
• Hlutverk og framtíðarsýn Gljúfrasteins. Þórarinn Eldjárn stjórnarformaður og Guðný Dóra Gestsdóttir framkvæmdastjóri kynna

Kl. 13.00

Hvert örstutt spor

• Kór Kársnesskóla syngur og les upp undir stjórn Þórunnar Björnsdóttur

Kl. 14.00

• Málþing í samvinnu við Lesbók Morgunblaðsins
Jón Karl Helgason: Stemmning í Stokkhólmi
Bergljót Kristjándsdóttir: „Veðreiðahestur með sorpvagn í eftirdragi"? Um viðtökur við verkum Halldórs Laxness fyrir og eftir Nóbelsverðlaun
Stjórnandi málþings og umræðna er Guðmundur Heiðar Frímannsson

Kl. 15.00

Hjá lygnri móðu

• Ragnhildur Gísladóttir og Davíð Þór Jónsson

Kl. 16.00

Myndin af Halldóri Laxness

• Myndlistarsýning í forsal Þjóðleikhússins, túlkun 17 listamanna á Halldóri Laxness

Kl. 17.00

Bráðum kemur betri tíð

• KK spilar og syngur fyrir gesti

Kl. 18.00

Láttu aungvan mann segja þér

• Flís hittir Laxness. Flístríó Davíðs Þórs Jónssonar, Valdimars Kolbeins Sigurjónssonar og Helga Svavars Helgasonar

Kl. 20.00

Unglingarnir í skóginum
• Nýhil hópurinn:
Haukur Már Helgason
Kristín Eiríksdóttir
Valur Brynjar Antonsson
Örvar Þóreyjarson Smárason
Óttar Martin Norðfjörð
Ófeigur Sigurðsson
Eiríkur Örn Norðdahl
• Böðvar Yngvi Jakobsson flytur ljóð afturábak
• Dóri DNA flytur rímur og rapp

Leikstjóri dagskrár er Viðar Eggertsson, dagskráin er á vegum Gljúfrasteins - húss skáldsins.

Þjóðleikhúsið stendur að sérstakri auka-hátíðarsýningu á verki Ólafs Hauks Símonarsonar, Halldór í Hollywood, um kvöldið, vildarkjör fyrir þá sem framvísa kynningarmiða um myndlistarsýninguna Myndin af Halldóri Laxness.

Lokaúthlutun Kristnihátíðarsjóðs - sýningin Hin forna framtíð opnuð

1. desember 2005

Lokaúthlutun styrkja úr Kristnihátíðarsjóði fór fram við athöfn í Þjóðmenningarhúsinu 1. desember sl. Stjórn Kristnihátíðarsjóðs opnaði við það tækifæri sýningu sem ber heitið „Hin forna framtíð" í bókasal hússins. Á sýningunni má sjá sýnishorn af árangri fornleifarannsóknanna sem sjóðurinn styrkir ásamt kynningu á fjölda annarra rannsókna á menningar- og trúarlífi þjóðarinnar.

Kristnihátíðarsjóður hefur gefið út rit þar sem finna má m.a. stuttar lýsingar á flestum verkefnum sem sjóðurinn hefur styrkt.

Kristnihátíðarsjóður var stofnaður til að minnast þess að 1000 ár voru liðin frá því að kristinn siður var lögtekinn á Íslandi.

Sýningin í bókasal stendur frá 1. – 7. desember.

Ný þemasýning opnuð í Leiklistarstofu

22. nóvember 2005

Sýning til að minnast þess að öld er liðin frá fæðingu Lárusar Ingólfssonar, leikara, leikmynda- og búningateiknara, revíusöngvara og -dansara, (1905-1981) var opnuð með viðhöfn þriðjudaginn 22. nóvember sl. Margir góðir gestir úr leikhúsinu heiðruðu samkomuna, nutu veitinga og rifjuðu upp kynni sín af Lárusi undir ræðuhöldum og spilun á nokkrum upptökum ríkissjónvarpsins með leik og söng Lárusar.

Sýnd er hönnun Lárusar, búningar, teikningar og málverk. Leikminjasafn Íslands setur sýninguna upp. (Sjá nánar undir “Sýningar” á forsíðu).

Aðalfundur Þjóðræknisfélags Íslendinga – menningardagskrá í bókasal

19. október 2005

Aðalfundur Þjóðræknisfélags Íslendinga (ÞFÍ) var haldinn í Þjóðmenningarhúsinu miðvikudaginn 19. október. Að fundi loknum hófst vegleg menningardagskrá í bókasal. Almar Grímsson formaður félagsins setti dagskránna. Ávarp flutti Walter Sopher forseti Icelandic National League of North America. Sveinn Sveinsson kvikmyndagerðarmaður hjá +Film sýndi myndbrot úr Leiðin til Gimli og úr Íslendingarnir í Norður Dakóta. Evelyn Thorvaldsson frá Lögbergi Heimskringlu ávarpaði samkomuna og Snorraverkefni liðins árs voru kynnt af þeim Almari Grímssyni, Eric Stefanson og Ástu Sól Kristjánsdóttur með fulltingi þátttakenda í verkefnunum. Tindatríóið skemmti gestum með ljúfum tónum. Eftir kynningu á útnefningu heiðursfélaga flutti heiðursgesturinn Magnus Olafson lokaávarp dagskrárinnar.

Að lokinni dagskrá bauð menntamálaráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir félaginu og fundargestum til móttöku.

Rithöfundurinn Tom Egeland á slóðum handritanna

19. október 2005

Norski rithöfundurinn Tom Egeland, höfundur spennubókarinnar Við enda hringsins, sem er nýkomin út hjá JPV útgáfu, kom til landsins til að kynna bók sína og heimsótti við það tækifæri Handritasýningu Stofnunar Árna Magnússonar hér í Þjóðmenningarhúsinu. Gísli Sigurðsson fræðimaður veitti Egeland leiðsögn um sýninguna.

Egeland hefur sérstakan áhuga á handritunum og Snorra Sturlusyni þar sem atburðarás næstu bókar hans; framhalds Við enda hringsins, leiðir aðalpersónuna á slóðir Snorra í leit að týndum handritum.

Vísinda- og tæknimálaráðherra Indlands heimsækir Þjóðmenningarhúsið

19. október 2005

Kapil Sibal, vísinda- og tæknimálaráðherra Indlands, var í opinberri heimsókn á Íslandi í boði Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur menntamálaráðherra dagana 19. og 20. október.

Ráðherrann skoðaði sýninguna Handritin með leiðsögn Vésteins Ólasonar forstöðumanns Stofnunar Árna Magnússonar. Að því búnu var haldið til Hringborðsstofu þar sem menntamálaráðherra Íslands og vísinda- og tæknimálaráðherra Indlands undirrituðu samninga um menningar og vísindasamstarf Íslands og Indlands að viðstöddum fjölmiðlum.

Heimsókninni lauk með hádegisverði í boði menntamálaráðherra. Jón K. B. Sigfússon matreiðslumeistari Matar og menningar, veitingastofu Þjóðmenningarhússins, sá um matseldina.

Umhverfis jörðina á 80 dögum

14. október 2005

Þetta októbersíðdegi var boðið uppá létta dagskrá í bókasal í tengslum við haustsýningu JAM-hópsins, félags íslenskra listbókbindara, á íslensku bókbandi. Veitingastofa Þjóðmenningarhússins, Matur og menning, hafði á boðstólum gúllassúpu og rauðvín m.m. á tilboðsverði.

Á haustsýningunni eru meðal annarra bækur sem nýkomnar eru heim úr alþjóðlegri bókbandskeppni í Frakklandi. Frakkar minnast þess nú að 100 ár eru liðin frá andláti hins mikla vísindaskáldsöguhöfundar Jules Verne og af því tilefni fengu þátttakendur í keppninni allir ritið Umhverfis jörðina á 80 dögum sem bókbandsverkefni. Þaðan var þema dagskrárinnar fengið.

Tónlistarmennirnir Hjörleifur Valsson fiðluleikari og Ástvaldur Traustason harmónikuleikari fluttu lög frá ýmsum heimshornum, Sigurður Skúlason leikari las kafla úr bókinni Umhverfis jörðina á 80 dögum og bókbindarinn Ragnar Gylfi Einarsson úr JAM-hópnum varpaði ljósi á það sem er efst á baugi í bókbandi hér á landi í dag.

Skemmtileg stemning myndaðist yfir veitingum og ljúfri dagskrá í fullsetnum salnum á meðan rökkur seig yfir.

Sýning á vinningstillögu um tónlistarhús og ráðstefnumiðstöð framlengd

6. október - 3. nóvember 2005

Vinningstillaga Portus um tónlistarhús, ráðstefnumiðstöð og hótel við Reykjavíkurhöfn verður áfram til sýnis í Þjóðmenningarhúsinu.

Nú þegar hefur hátt á þriðja þúsund manns lagt leið sína í Þjóðmenningarhúsið að skoða þær þrjár tillögur sem valið stóð um. Vegna þess mikla áhuga sem tillögunum er sýndur hefur verið ákveðið að myndband, módel og kynningarspjöld um vinningstillöguna verði sýnd áfram. Allir hafa aðgang að kynningunni án þess að greiða aðgangseyri. Nú er um að gera að nota tækifærið og öðlast innsýn í þá breyttu ásýnd miðbæjarins sem tillagan boðar!

Sýning á tillögum um byggingu tónlistarhúss og ráðstefnumiðstöðvar við Austurhöfnina í Reykjavík

22. september til 5. október 2005

Nú stendur yfir í Þjóðmenningarhúsinu sýning á vinningstillögu um byggingu tónlistarhúss og ráðstefnumiðstövar við Austurhöfnina ásamt skipulagi aðliggjandi svæða, einnig eru sýndar þær tillögur sem lentu í öðru og þriðja sæti.

Í Bókasal gefur á að líta vinningstillögu Portus Group, listrænn hönnuður hennar er Ólafur Elíasson og listræna ráðgjöf veitti Vladimir Ashkenazy.

Í stofu hins Íslenska Bókmenntafélags á þriðju hæð er tillaga Fasteignar/Klasa og í stofu í kjallara er tillaga frá Viðhöfn.

Ókeypis aðgangur er að sýningum hússins til 5. október af þessu tilefni.

Sýning á íslensku bókbandi opnuð

9. september 2005

Þjóðmenningarhúsið heldur áfram samstarfi sínu við JAM hópinn, félag bókbindara. Haustsýning hópsins á íslensku bókbandi var opnuð 9. september í hjarta hússins, bókasalnum sem áður var lestrarsalur Landsbókasafnsins. Sýnt er íslenskt bókband gert með gamla laginu, eins og það var unnið á 17. og 18. öld. Jafnframt má sjá þar nútímabókband og nokkur verk frá nýlegum sveinsprófum nemenda í bókbandi. Sýningin er einstaklega glæsileg og sýnir hversu vel bókbindurum tekst til við að tengja gamla handverkið og nútíma hugsun í hönnun.

Tekur sýningin við af sumarsýningu sem JAM hópurinn stóð fyrir með norrænu nútímabókbandi.

Patti Smith skákmót í Þjóðmenningarhúsinu

5. september 2005

Rokkskáldið Patti Smith heldur tónleika hér á landi 6. september. Hún var í morgun viðstödd skákmót sem skákfélagið Hrókurinn stóð að henni til heiðurs í Þjóðmenningarhúsinu. Patti Smith hafði sérstakan áhuga á að sjá skákborðið sem Þjóðmenningarhúsið varðveitir og þeir Fischer og Spassky tefldu við á heimsmeistaraeinvígi sínu 1972.

Á skákmótinu áttust við ungir skákmenn, stelpur og strákar, sem tefldu af stórhug við mikla hrinfningu viðstaddra.

Tónleikar Kammersveitar Reykjavíkur í bókasal

2. september 2005

Kammersveit Reykjavíkur hóf tónlistarár sitt með tónleikum í bókasal undir heitinu Ravel á Þingvöllum. Á efnisskrá voru eingöngu verk eftir Ravel en með tónleikunum vildi Kammersveitin vekja athygli á því að Ravel var á ferð á Íslandi fyrir réttum hundrað árum og sendi þá póstkort til Frakklands frá Þingvöllum.

Fram komu auk Kammersveitarinnar Sesselja Kristjánsdóttir mezzósópran, Elísabet Waage einleikari á hörpu og Pétur Gunnarsson rithöfundur sem leiddi gesti um menningarheim Frakka og Íslendinga á árum Ravels og gat sér til um tilefni heimsóknar hans hingað til lands.

Menningarnótt í Þjóðmenningarhúsinu

20. ágúst 2005

Margt var um manninn í salarkynnum Þjóðmenningarhússins á menningarnótt. Sýningar og fundarsalir stóðu opnar til kl. 20 um kvöldið en fjölbreytt dagskrá hófst strax við opnun kl. 11 og lauk ekki fyrr en tíu tímum síðar. Á dagskránni var bæði afþreying og fræðsla; í boði var leiðsögn og erindi um efni sýninga, leiðsögn arkitekts um húsið, stuttmyndir eftir Pál Steingrímsson um samspil náttúru og þjóðar að ógleymdum hinum árvissu stofutónleikum sem Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson hélt ásamt góðum gestum. Veitingastofan Matur og menning stóð undir nafni með glæsilegu tilboði og góðri stemmningu í veitingasal.

Norræn ráðstefna um sögu læknisfræðinnar opnuð í bókasal

10. ágúst 2005

Opnuð var í Þjóðmenningarhúsinu norræn ráðstefna um sögu læknisfræðinnar, haldin dagana 10. – 13. ágúst 2005.

Félag áhugamanna um sögu læknisfræðinnar hér á landi stendur að ráðstefnunni og flytur fjöldi fræðimanna erindi um rannsóknir sínar á fjölbreyttustu hliðum lækninga fyrr á öldum. Sérstaklega má geta þess að íslendingasögurnar hafa undanfarið verið rannsakaðar með tilliti til þess sem þar má ráða í lækningar á söguöld.

Við setningu ráðstefnunnar flutti Atli Þór Ólason formaður félags áhugamanna um sögu læknisfræðinna ávarp og afhenti fullrúum Augustinus fonden heiðurspening félagsins fyrir myndarlegt framlag til viðhalds Nesstofu. Þá flutti Sigurbjörn Sveinsson formaður læknafélagsins ávarp og lýsti ráðstefnuna opna. Jóhanna Bergmann leiðsögumaður Þjóðmenningarhússins kynnti gestum húsið og að lokum fjallaði Sverrir Tómasson vísindamaður hjá Stofnun Árna Magnússonar um lækningar út frá ýmsum handritum. Um kynningu sá Vilhelmína Haraldsdóttir læknir.

Tónlistarmennir Jóel Pálsson saxofónleikari og Eyþór Gunnarsson píanóleikari spunnu í kringum ljúf þjóðleg lög viðstöddum til yndisauka.

Að erindum loknum bauðst gestum leiðsögn um Handritasýninguna.

Hádegistónleikar í bókasal

12. og 19 júlí 2005

Tríóið Drýas hélt hádegistónleika í bókasal Þjóðmenningarhússins þriðjudagana 5., 12. og 19. júlí.

Í Drýas eru þær Herdís Anna Jónasdóttir sópran, Þorbjörg Daphne Hall selló og Laufey Sigrún Haraldsdóttir píanó. Stunda þær allar tónlistarnám við Listaháskóla Íslands. Í sumar starfa þær sem skapandi sumarhópur hjá Hinu Húsinu.

Á efnisskránni voru aðeins íslensk verk, m.a. sönglög eftir Atla Heimi Sveinsson, Hjálmar H. Ragnarsson og Jórunni Viðar, þjóðlög í útsetningum Hafliða Hallgrímssonar og Jónasar Tómassonar og verk eftir Hreiðar Inga Þorsteinsson.

Norrænu barnabókaverðlaunin afhent

29. júní 2005

Ragnheiður Gestsdóttir, rithöfundur og myndlistarmaður, hlaut Norrænu barnabókaverðlaunin 2005 fyrir höfundarferil sinn sem rithöfundur og myndlistarmaður, með sérstakri áherslu á unglingabókina Sverðberann sem út kom fyrir síðustu jól.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntamálaráðherra afhenti verðlaunin við hátíðlega athöfn í bókasal á norrænni ráðstefnu Nordisk skolebibibliotekarforening, sem veita verðlaunin.

Norrænt bókband 2005 - opnun sumarsýningar í bókasal

10. júní 2005

Sýningin Norrænt bókband 2005, sumarsýning í bókasal Þjóðmenningarhússins, var opnuð með viðhöfn þann 10. júní. Forseti Íslands herra Ólafur Ragnar Grímsson opnaði sýninguna en ávörp fluttu einnig Guðrún Garðarsdóttir staðgengill forstöðumanns Þjóðmenningarhússins fyrir hússins hönd og Svanur Jóhannesson bókbindari fyrir hönd JAM-hópsins sem stendur að sýningunni hér á landi.

Sýningin er hin glæsilegasta og ber hugmyndaauðgi og handverki bókbindara á Norðurlöndunum í dag fagurt vitni. Á sýningunni er áttatíu og eitt verk eftir jafnmarga bókbindara. Um fjórðungur verkanna hefur hlotið heiðursútnefningu sérstakrar dómnefndar með tilliti til tækni, efnisvals og hönnunar. Auk þess eru skissur að nokkrum verkanna sýndar á veggjum veitingastofunnar Matur og menning. Sýningin fer um öll Norðurlöndin og verður í Þjóðmenningarhúsinu til 22. ágúst.

Á meðan sýningin er í Þjóðmenninarhúsinu geta gestir til gamans veitt besta bókbandinu að eigin mati atkvæði sitt á vefsíðu sem opin er í sýningarsalnum.

Félagsskapur íslenskra bókbindara sem kallar sig JAM-hópinn stendur að sýningunni fyrir Íslands hönd. Hópurinn hefur staðið að fjölda námskeiða, sýninga og nú síðast norrænu samstarfi til þess að stuðla að varðveislu gamla handverksins í bókbandi og miðla því til komandi kynslóða.

Alþjóðleg víóluráðstefna var haldin í Þjóðmenningarhúsinu

2. - 5. júní 2005

Víólufélag Íslands hélt 33ju alþjóðlegu víóluráðstefnuna hér í Þjóðmenningarhúsinu.

Víóluleikarar á öllum stigum tóku þátt í ráðstefnunni sem var opin áhugafólki jafnt sem atvinnu-tónlistarmönnum. Ráðstefnan var fjögurra daga tónlistarhátíð með tónleikum, “master class” námskeiðum og fyrirlestrum frá morgni til kvölds. Á dagskránni var frumflutningur nokkurra verka fyrir víólur.

Þátttakendur og gestir voru einstaklega ánægðir með gæði dagskrárinnar, alla skipulagningu og hversu húsið hentar vel fyrir samkomur af þessu tagi.

Foreldraverðlaun Heimilis og skóla afhent í Þjóðmenningarhúsinu

17. maí 2005

Landssamtök foreldra, Heimili og skóli, afhentu foreldraverðalun sín í 10. sinn við hátíðlega athöfn í Þjóðmenningarhúsinu. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntamálaráðherra afhenti verðlaunin og flutti ávarp. Nemendur úr Nýja tónlistarskólanum léku fyrir gesti.

Séra Bjarni Karlsson sóknarprestur í Laugarnessókn hlaut verðlaunin að þessu sinni fyrir frábær störf í þágu barna, foreldra og skóla í Laugarneshverfi. Hann fékk verðlaunagrip sem hannaður var af Óðni Bolla Björgvinssyni ásamt viðurkenningarskjali.

Þrenn hvatningarverðlaun voru veitt starfsmönnum skóla fyrir vel unnin störf og ein dugnaðarforkaverðlaun voru veitt foreldri. Sjá nánar á heimasíðu samtakanna: www.heimiliogskoli.is

Sýningin Fyrirheitna landið var opnuð laugardaginn 7. maí

7. maí 2005

Ný sýning í sýningarsölum á annarri hæð, austanmegin, var opnuð við hátíðlega athöfn laugardaginn 7. maí. Sýningin nefnist Fyrirheitna landið og segir frá ferðum fyrstu Vestur-Íslendinganna; mormónanna sem settust að í Utah, en nú í ár eru liðin 150 ár frá því að þeir settust að í Vesturheimi, fyrstir Íslendinga.

Dagskráin við opnun var á þessa leið:

Guðrún Garðarsdóttir staðgengill forstöðumanns bauð gesti velkomna, þakkaði aðstandendum sýningarinnar vel unnin störf og kynnti flytjendur.

Davíð Oddsson utanríkisráðherra ávarpaði gesti og lýsti sýninguna opna.

Þessir fluttu einnig ávörp fyrir hönd aðila sem koma að efni sýningarinnar með einum eða öðrum hætti:
Almar Grímsson formaður Þjóðræknisfélags Íslendinga
David A. Ashby f.h. Íslendingafélagsins í Utah
Andrés Sigurvinsson f.h. bæjarstjórnar Vestmannaeyja
Valgeir Þorvaldsson forstöðumaður Vesturfarasetursins

Ólafur Kjartan Sigurðarson söng nokkur lög þar sem horft er heim til ættjarðarinnar frá fjarlægu landi. Jónas Ingimundarson lék undir á flygil.

Ástæða er til að þakka ræðumönnum fyrir fróðleg og hnitmiðuð ávörp og tónlistarmönnunum fyrir frábæran flutning hinna tregablöndnu ættjarðarsöngva.

Að athöfninni lokinni nutu gestir sýningarinnar og þáðu veitingar.

Hvað gerði Hallgrím að skáldi?

24. apríl 2005

Sunnudaginn 24. apríl bauð Þjóðmenningarhúsið til dagskrár í töluðu máli og tónum um Hallgrím Pétursson (1614-1674) sem nú er skáld mánaðarins í bókasal.

Steinunn Jóhannesdóttir rithöfundur flutti erindi þar sem hún leitar svara við spurningunni hvað gerði Hallgrím að skáldi. Hún lagði áherslu á uppvaxtarár hans í Skagafirði, jafnt í Gröf á Höfðaströnd sem á Hólum í Hjaltadal með vísun í aukna þekkingu á staðnum sem fornleifauppgröftur þar er að leiða í ljós. Unglingsár Hallgríms á erlendri grund skoðaði hún einnig og afdrifarík kynni hans af Guðríði Símonardóttur. Þau deildu kjörum til æviloka en numið var staðar við lát yngsta barns þeirra hjóna, Steinunnar, og brottflutning skáldsins og fjölskyldu hans af Suðurnesjum í Saurbæ á Hvalfjarðarströnd.

Steinunn fangaði athygli gestanna með fjölbreyttri og áhugaverðri nálgun sinni á þessari stóru spurningu, sem ætíð er forvitnileg þegar stórskáld eiga í hlut. Steinunn dró niðurstöðuna saman í einni setningu; það var lífið sjálft sem gerði Hallgrím að skáldi.

Bára Grímsdóttir, söngkona, kvæðamaður og tónskáld og Chris Foster gítarleikari og þjóðlagasöngvari fluttu nokkur kvæði og sálma Hallgríms. Var söngur Báru einstaklega
hljómfagur og tær og gítarundirleikurinn léttur og leikandi svo unun var á að hlýða.

Viðstaddir áttu saman einstaklega ánægjulega stund þennan sólríka eftirmiðdag á nýkviknuðu sumri.

Þjóðmenningarhúsið tók þátt í dagskránni Ferðalangur á heimaslóð 2005

21. apríl 2005

Á sumardaginn fyrsta ár hvert taka ferðaþjónustuaðilar í Reykjavík höndum saman um að opna dyr sínar fyrir höfuðborgarbúum svo eftir sé tekið.

Að þessu sinni bauð Þjóðmenningarhúsið ókeypis aðgang að öllum sýningum auk sérstakrar kvikmyndasýningar á stuttmyndum Páls Steingrímssonar; Þjóðin og náttúran.

Fjölmargir lögðu leið sína í húsið í tilefni dagsins og nutu sýninganna og ljúffengra veitinga á veitingastofunni Matur og menning.

Aftur til steinsins

19. apríl 2005

Þjóðmenningarhúsið tók þátt í byrjunardegi viku bókarinnar þriðjudaginn 19. apríl með leikandi dagskrá í kringum nýútkomna ljóðabók Njarðar P. Njarðvík, Aftur til steinsins:

Njörður las fyrsta ljóðabálkinn í bók sinni og nefnist hann Undir regnboga og skírskotar til Bifrastar og goðheima Ása og Vana. Vésteinn Ólason forstöðumaður Árnastofnunar hugleiddi tengsl ljóðsins við Snorra Eddu og Sigríður Albertsdóttir bókmenntafræðingur ræddi skáldaferil Njarðar P. Njarðvík og nálgaðist efnið út frá persónulegum kynnum sínum af Nirði sem fyrrum kennara síns. Inn á milli mælenda söng Davíð Ólafsson bassi nokkur lög við undirleik Ólafs Vignis Albertssonar, þar á meðal lög eftir Njörð sjálfan.

Ýmis tilbrigði við epli Iðunnar voru á boðstólum á vegum veitingastofunnar Matur og menning á meðan á dagskrá stóð.

Verslun Þjóðmenningarhússin bauð bókina til sölu á sérstöku afsláttarverði í samvinnu við JPV útgáfu og er óhætt að segja að hún hafi rokið út.

Passíusálmarnir; tónlistin, myndlistin og skáldið

24. mars 2005

Á skírdag bauð Þjóðmenningarhúsið til dagskrár í umsjón Smára Ólasonar tónlistarfræðings um Gömlu lögin við Passíusálmana. Dagskráin var haldin í risi Þjóðmenningarhússins; á sýningu Þjóðminjasafnsins þar sem meðal annars gefur að líta fjölda kirkjugripa frá liðnum öldum en umgjörðin hæfði efninu afar vel.

Smári takti sögu laganna sem áður fyrr voru einatt sungin við Passíusálmana á föstunni. Hallgrímur gaf sjálfur upp fjölda tilvísana um lög við sálmana, og voru þau flest upprunnin í Þýskalandi á 16. öld. Smári studdi umfjöllun sína með myndum og tóndæmum af hljóðritunum sem varðveittar eru með söng fólks sem alið var upp við þessa gömlu sönghefð. Gestir skoðuðu jafnframt nýopnaða sýningu um Hallgrím Pétursson, sem er skáld mánaðarins í bókasal.

Dagskránni var afar vel tekið og gáfu gestir sér góðan tíma í húsinu.

Hallgrímur Pétursson er skáld mánaðarins – sýningin opnuð

18. mars 2005

Sýning um ævi og kveðskap Hallgríms Péturssonar var opnuð við hátíðlega athöfn í bókasal föstudaginn 18. mars. Sýningin er hluti samstarfsverkefnisins Skáld mánaðarins en að þessu sinni settu fulltrúar Stofnunar Árna Magnússonar sýninguna upp en Landsbókasafnið lánaði útgáfur og handrit. Skólavefurinn opnaði að venju vefsíður sínar um skáldið við sama tækifæri. Að auki er skáldinu gerð skil að Skriðuklaustri á vegum Stofnunar Gunnars Gunnarssonar.

Við opnunina bauð Guðrún Garðarsdóttir staðgengill forstöðumanns gesti velkomna og þakkaði aðilum samstarfsins framlag þeirra. Því næst flutti Margrét Eggertsdóttir fræðimaður hjá Stofnun Árna Magnússonar ávarp um Hallgrím og efni sýningarinnar. Magnea Tómasdóttir söng hluta úr fjórum Passíusálmum og lék Guðmundur Sigurðsson undir á orgel. Smári Ólason útsetti gömlu sálmalögin fyrir rödd og orgel. Var flutningur þeirra afar áhrifamikill og fallegur.

Athöfnin var hin ánægjulegasta og gaman hve margir gestir nutu hennar með aðilum samstarfsins.

Komið, sláið um mig hring – vel heppnuð dagskrá um skáld mánaðarins Davíð Stefánsson

6. mars 2005

Vorilmur lokkaði vitin sunnudaginn 6. mars þegar Þjóðmenningarhúsið bauð til samverustundar undir yfirskriftinni Komið, sláið um mig hring – ljóðlínunnar góðkunnu úr einu kvæðanna sem Davíð orti á Ítalíu.

Gunnar Stefánsson, dagskrárgerðarmaður hjá RÚV, fjallaði á lipran og skemmtilegan hátt um Davíð á yngri árum, sér í lagi Ítalíuför hans og áhrif hennar á skáldskap hans. Saman við umfjöllun Gunnars fléttuðust nokkur sönglög við ljóð Davíðs frá þessum árum sem Ólafur Kjartan Sigurðarson, bariton, söng með glæsibrag við óaðfinnanlegan undirleik Jónasar Ingimundarsonar.

Veitingastofan Matur og menning lagði sitt af mörkum og jók á ánægju gesta með ítalskum smáréttum af ýmsum toga.

Þjóðmenningarhúsið þakkar þeim fjölmörgu sem lögðu leið sína í húsið af þessu tilefni.

Íslenskur tónlistararfur í Þjóðmenningarhúsinu á Vetrarhátíð

20. febrúar 2005

Sunnudaginn 20. febrúar efndi Þjóðmenningarhúsið til dagskrár í tengslum við þemasýninguna Íslenskur tónlistararfur.

Njáll Sigurðsson rakti sögu hljóðritunar á Íslandi á skemmtilegan hátt og spilaði fjölmörg tóndæmi. Hann endaði yfirferðina á Silfurplötum Iðunnar – þeim merka áfanga í sögu hljóðritunar. Félagar í Kvæðannafélaginu Iðunni kváðu nokkrar stemmur.
Árni Heimir Ingólfsson flutti erindi undir yfirskriftinni Tvísöngur á Íslandi í aldanna rás. Söngvararnir Örn Arnarson og Skarphéðinn Þór Hjartarson sungu hljómfagran tvísöng af ýmsum toga og vörpuðu þannig skæru ljósi á þróunina sem Árni Heimir rakti af list.

Bókasalurinn var fullsetinn þessa eftirmiðdagsstund á síðasta degi Vetrarhátíðar í Reykjavík.

Safnanótt í Þjóðmenningarhúsinu

18. febrúar 2005

Þjóðmenningarhúsið tók þátt í Safnanótt ásamt öðrum söfnum og sýningasetrum í Reykjavík. Sýningar og viðhafnarstofur voru opnar frá kl. 18 til 24 og boðið uppá einstaka dagskrá fyrir unnendur náttúru og sögu þjóðarinnar:

Þjóð og náttúra: Páll Steingrímsson kvikmyndagerðarmaður og heiðursverðlaunahafi íslensku kvikmyndaakademíunnar 2004 sýndi sex mismunandi stuttmyndaglefsur í bókasal allt kvöldið. Sögupersónur myndanna voru, auk mannsins, dýrin í kringum okkur - íslenski hundurinn, hesturinn, lundinn, æðarfuglinn, gæsin og selurinn. Páll fangar í myndunum samspil manns og náttúru á sinn varfærna og næma hátt þar sem virðingin fyrir viðfangsefninu er í fyrirrúmi og nutu gestir þeirra svo sannarlega, sumir gátu ekki slitið sig frá tjaldinu og sáu rennslið þrisvar sinnum!

Kálfskinn, fjaðrir og sortulyng: Á handritasýningunni fengu allir að skrifa með fjaðurstaf á kálfskinnsbút með bleki soðnu af sortulyngi. Svanhildur Gunnarsdóttir safnkennari Árnastofnunnar aðstoðaði og fræddi gesti og skein áhuginn úr hverju andliti eins og myndin sýnir!

Leiðsögumenn voru á rölti um aðrar sýningar og veitingastofan Matur og menning bauð uppá rauðvín og osta, heitt súkkulaði og köku og fleira á sérstöku tilboðsverði.

Gestir nýttu sér kvöldið til hins ýtrasta, nutu sýninganna, dagskrárinnar og veitinganna í afslöppuðu andrúmslofti og víst er að Safnanótt verður endurtekin að ári.

Opnun sýningarinnar Skáld mánaðarins – Davíð Stefánsson

21. janúar 2005

Davíð Stefánsson (1895-1964) er tekinn við titlinum Skáld mánaðarins í bókasal Þjóðmenningarhússins og á fræðsluvefnum Skólavefurinn.is. Var sýningin í bókasal og vefgátt Skólavefsins opnuð við hátíðlega athöfn á fæðingardegi skáldins, 21. janúar, þegar liðin voru 110 ár frá fæðingu þess.

Guðrún Garðarsdóttir, starfandi forstöðumaður, bauð gesti velkomna og rifjaði upp minningar sínar tengdar skáldinu. Þvínæst flutti Guðmundur Andri Thorsson ávarp þar sem hann dró fram helstu einkenni skáldins að eigin mati. Ávarp Guðmundar var birt í heild sinni í Lesbók Morgunblaðsins 22. janúar.

Ekki er unnt að minnast skáldskapar Davíðs án þess að í hug komi sá fjöldi laga sem til er við ljóð hans. Við opnunina léku þeir Gunnar Gunnarsson og Sigurður Flosason af innlifun spuna í kringum sálm Davíðs Á föstudaginn langa (Ég kveiki á kertum mínum), lag Guðrúnar Böðvarsdóttur.

Gestir nutu ljúfra veitinga frá veitingastofu hússins, Matur og menning, á meðan þeir hlýddu á dagskránna og skoðuðu sýninguna sem sett var upp með stakri natni af starfsfólki Þjóðdeildar Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns.

Skáld mánaðarins heimsækir Varmárskóla

14. janúar 2005

Föstudaginn 14. janúar sl. heimsótti Jóhann Hjálmarsson, skáld mánaðarins, 6. bekk ÁJH í Varmárskóla, Mosfellsbæ. Jóhann las nokkur ljóð fyrir börnin og sagði þeim frá skáldaferli sínum. Börnin spurðu Jóhann útí líf hans og störf. Þótti þeim gaman að heyra að Jóhann væri nágranni þeirra, búsettur í Mosfellsbæ eins og þau.

Heimsóknin var liður í fræðslustarfi Þjóðmenningarhússins í tengslum við sýningaröðina Skáld mánaðarins sem er samvinnuverkefni Þjómenningarhússins, Skólavefsins ehf., Stofnunar Gunnars Gunnarssonar á Skriðuklaustri og Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns.

Á myndinni sést Jóhann umvafinn hressum krökkum í 6. ÁJH.