Handritin
- Saga handrita og hlutverk um aldir

Á sýningu Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, Handritin, gefur að líta nokkrar þjóðargersemar. Sýnd eru ýmis merk skinnhandrit frá miðöldum, svo sem Konungsbækur Eddukvæða og Snorra Eddu og valin handrit Íslendingasagna, lagabóka og kristilegra texta.
Hin fornu skinnhandrit
geyma einstæðar sögur, kvæði og frásagnir
sem varpa ljósi á samfélag, trúarbrögð
og hugarheim hinna norrænu þjóða frá
ásatrú í gegnum umbreytingatímabil landafunda,
landnáms og kristnitöku.
Brugðið er upp
myndum frá tímabilinu fyrir ritun handritanna, og
af tilurð þeirra, hlutverki, söfnun, útgáfu
og viðtökum þeirra hér á landi og í
öðrum löndum. Einnig er bókagerðinni sjálfri;
skinnverkuninni, bleksuðunni og rituninni, gerð skil í
sérstöku rými.
Safnkennari Árnastofnunar
tekur á móti nemendum á öllum skólastigum
og veitir sérsniðna leiðsögn og fræðslu
um sýninguna.
Sjá nánari lýsingu á slíkri heimsókn
hér>>.
Leiðsögn fyrir
hópa af öllum gerðum býðst samkvæmt
pöntun. Tungumál: íslenska, enska og skandinavíska.
Föst leiðsögn á ensku er í boði
á mánudögum og föstudögum kl. 15:00. Sjá nánar
hér>>.
Fjölskyldur með börn á aldrinum uþb. 8 - 12 ára geta fengið leiðsagnarhandrit um sýninguna afhent hjá möttökufulltrúa. Í handritinu eru sögurnar af því þegar Sigurður drap Fáfni og Þór veiddi Miðgarðsorm og fleira skemmtilegt út frá myndefni sem á sýningunni er.
Nánari upplýsingar um sýninguna og lista yfir þau handrit sem á henni eru má sjá hér>>.
Vegna handritasýningarinnar deila Árnastofnun og Þjóðmenningarhúsið aðild að Samtökum um sögutengda ferðaþjónustu: 
Ótímabundið
frá 5. október 2002
|
Þúsund ár - fyrsti áfangi
Í þessum fyrsta áfanga sýningarinnar Þúsund ár eru sett fram fjölbreytt verk úr safneign Listasafns Íslands frá 19. öld til nútímans. Sýnd eru valin landslagsmálverk brautryðjendanna, abstraktmálverk og skúlptúrar frá miðri 20. öld og samtímalist í öllum sínum fjölbreytileika. Landslagið og hið þjóðlega er áberandi í íslenskri myndlist þó að alþjóðlegir straumar setji svip sinn á verkin.
Með sýningunni, sem Listasafn Íslands setur upp á rishæð og í stigagangi, er fyrsta skrefið stigið í þá átt að sýningarsalir Þjóðmenningarhússins hýsi allir myndlist á Íslandi í aldanna rás. Þegar sýningin er fullgerð mun hún ná yfir list frá miðöldum til samtímans og þá munu Þjóðminjasafn Íslands og Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum koma að henni með verkum úr sinni vörslu.
Ótímabundið frá 22. júní 2011
|
Óskabarn - æskan og Jón Sigurðsson
Sýningin Óskabarn er sett upp í tilefni þess að 17. júní 2011 eru 200 ár liðin frá fæðingu Jóns Sigurðssonar. Skyggnst er inn í uppvaxtar- og mótunarár Jóns í Arnarfirði og Reykjavík og fjallað um dvöl hans og störf fyrir þjóðina í Kaupmannahöfn þar sem hann, og Ingibjörg kona hans, ólu upp systurson Jóns, Sigurð, frá 8 ára aldri. Þetta er litrík sýning um sveitastrák í Arnarfirði, búðarsvein í Reykjavík, stúdent og stjórnmálamann í Kaupmannahöfn; unnustuna þolinmóðu, fóstursoninn Sigga litla, byltingar í Evrópu og baráttumál Íslendinga á 19. öld.
Titillinn Óskabarn endurómar eftirmælin sem Jón hlaut; óskabarn Íslands, sómi þess, sverð og skjöldur, og minnir um leið á upphafningu hans meðal þjóðarinnar sem leiðtoga sjálfstæðisbaráttunnar á 19. öld.
Sýningin er hugsuð út frá sjónarhóli barna og því sérstaklega aðgengileg fyrir fjölskyldur og skólahópa. Brynhildur Þórarinsdóttir, rithöfundur, sem hefur endursagt Íslendingasögur fyrir börn og gefið út aðrar barnabækur, semur texta sýningarinnar. Hönnun er í höndum Sigurjóns Jóhannssonar, myndlistarmanns.
Sýningin er samstarfsverkefni Þjóðmenningarhússins og Afmælisnefndar Jóns Sigurðssonar. Sjá efni um Jón Sigurðsson og viðburði afmælisársins á slóðinni: www.jonsigurdsson.is.

Smellið á myndina til að skoða sýningarskrá Óskabarns.
Frá 15. janúar 2011 um óákveðinn tíma
|
Bókasalurinn
Í
bókasal Þjóðmenningarhússins, gamla
lestrarsal Landsbókasafnsins, er Landsbókasafn Íslands-
Háskólabókasafn með bókminjasafn.
Þar eru til sýnis mörg af úrvalsritum íslenskrar
bókmenningar frá upphafi prentlistar á 16.
öld til nútímans. Margir fágætir
dýrgripir prýða sýninguna, svo sem elstu
útgáfur Íslendingasagna, konungasagna og Eddukvæða,
Passíusálmar og Vídalínspostilla, lærdómslistarit
frá 18. öld, lögbækur og jarðabækur,
menningartímarit og þjóðsagnasöfn 19.
aldar, skáldverk Halldórs Laxness og fleiri rithöfunda,
úrval ljóðabóka og margt fleira.
Þemasýningar
um ýmis efni standa að jafnaði yfir í bókasalnum.
Salurinn er björt og glæsileg umgjörð fyrir
tónleika, fundi, fyrirlestra og aðra viðburði
sem haldnir eru í húsinu.
Ótímabundið
frá 20. apríl 2000
|
Þjóðin og náttúran
Náttúrulífsmyndin Þjóðin og náttúran eftir Pál Steingrímsson kvikmyndagerðamann hefur verið tekin til sýningar í sal inn af anddyri. Sögupersónur myndarinnar eru, auk mannsins, dýrin í kringum okkur - íslenski hundurinn, hesturinn, lundinn, æðarfuglinn, gæsin og selurinn.
Páll fangar í myndunum samspil manns og náttúru á sinn varfærna og næma hátt þar sem virðingin fyrir viðfangsefninu er í fyrirrúmi.
Kvikmyndin er 30 mínútur að lengd og er hægt að setjast niður og njóta hennar hvenær sem er yfir daginn því hún er sýnd viðstöðulaust og hægt að koma inn í söguþráðinn hvar sem er.
Af og til frá 18. febrúar 2005 |
Sjáðu svarta rassinn minn – útgáfusýning
Sjáðu svarta rassinn minn - er titill bókar eftir systurnar Brynhildi og Þórey Mjallhvíti Heiðar- og Ómarsdætur. Brynhildur endursegir þar nokkrar þjóðsögur þar sem stelpur og konur eru í hetjuhlutverkinu og glíma við hin myrku öfl og hafa sigur. Þórey Mjallhvít málaði myndirnar í bókinni. Þær hafa sett upp sýningu í Þjóðmenningarhúsinu með myndum úr bókinni og gripum og góssi úr íslenska þjóðsagnaarfinum. Þar er margt misjafnt á ferli og því kannski betra að stíga varlega og við öllu búinn inn um gáttina!
Frá 11. desember 2010 og fram í mars 2012
|
Myndlistarsýningaröð í verslun og veitingastofu - Spóinn
Edda Heiðrún Backman er löngu landsþekkt leikkona og leikstjóri. Síðla árs 2008 ákvað hún að takast á við nýja listgrein og hóf að mála með pensil í munni af miklum áhuga og vaxandi listfengi. Á sýningunni eru olíu- og vatnslitaverk eftir Eddu Heiðrúnu en hún hefur einnig spreytt sig á málun á gler og keramik. Verkin málar hún yfirleitt í MS-Setrinu og á Endurhæfingardeildinni á Grensási.
Fuglar hafa alltaf verið Eddu Heiðrúnu hugleiknir. Þeir eru hluti sköpunarverksins alls, en ekki síst himinsins, og þeir eru táknmynd frelsis og sjálfstæðis. Fuglar hafa sannarlega verið efniviður í myndlist og í bókmenntum allt frá því að maðurinn hóf að tjá sig í list sinni.
Á sýningu Eddu Heiðrúnar hér í Þjóðmenningarhúsinu er spóinn í aðalhlutverki. Með sinn bogna gogg, langa háls og „spóaleggi“ birtist hann Eddu Heiðrúnu jafnvel í draumi sem köflótt vera sem hún hefur túlkað í myndinni Leikur í draumi. Á mörgum öðrum myndum sýnir hún umhyggju móðurinnar sem vaktar eggin sín og vakir yfir og kennir ungunum. Skopskynið kemur líka víða fram í vatnslitamyndum Eddu og þar ýtir miðillinn sjálfur undir hið óvænta og sjálfsprottna í myndunum. Ein myndanna sýnir þannig skarfa sem virðast syngja saman í kór og önnur sýnir spóa sem virðist njóta sín vel sem leikari á sviði.
Andspænis þessum verkum gleymir áhorfandinn því að listamaðurinn málaði þau með pensil í munni. Þau eru sannarlega vitnisburður um hæfileika Eddu Heiðrúnar, þrautseigju og sköpunarkraft.
Haustið 2009 hlaut Edda Heiðrún inngöngu í hin alþjóðlegu samtök The Association of Mouth and Foot Painters. Leiðbeinandi hennar og aðstoðarmaður við listmálun er Derek K. Mundell.
Frá 1. desember 2011 til 29. febrúar 2012
|
Sýningar í
fundarstofum
Fundarstofur
á 2. og 3. hæð í vesturálmu hússins
eru opnar alenningi á sunnudögum.
Ótímabundið
frá 20. apríl 2000
|
|