Handritin
- Saga handrita og hlutverk um aldir
Á
sýningu Stofnunar Árna Magnússonar í
íslenskum fræðum Handritin gefur að
líta nokkrar þjóðargersemar. Sýnd
eru ýmis merkustu skinnhandrit frá miðöldum,
svo sem Konungsbækur Eddukvæða og Snorra Eddu, Flateyjarbók
og valin handrit lagabóka, kristilegra texta og Íslendingasagna,
og auk þess nokkur mikilvæg pappírshandrit frá
seinni öldum.
Hin fornu skinnhandrit
geyma einstæðar sögur, kvæði og frásagnir
sem varpa ljósi á samfélag, trúarbrögð
og hugarheim hinna norrænu þjóða frá
ásatrú í gegnum umbreytingatímabil landafunda,
landnáms og kristnitöku.
Brugðið er upp
myndum frá tímabilinu fyrir ritun handritanna, og
af tilurð þeirra, hlutverki, söfnun, útgáfu
og viðtökum þeirra hér á landi og í
öðrum löndum. Einnig er bókagerðinni sjálfri;
skinnverkuninni, bleksuðunni og rituninni, gerð skil í
sérstöku rými.
Safnkennari Árnastofnunar
tekur á móti nemendum á öllum skólastigum
og veitir sérsniðna leiðsögn og fræðslu
um sýninguna.
Sjá nánari lýsingu á slíkri heimsókn
hér>>.
Leiðsögn fyrir
hópa af öllum gerðum býðst samkvæmt
pöntun. Tungumál: íslenska, enska og skandinavíska.
Föst leiðsögn á ensku er í boði
alla mánudaga og föstudaga kl. 15:30. Sjá nánar
hér>>.
Ótímabundið
frá 5. október 2002
|
ÍSLAND::KVIKMYNDIR
Berlín - Kaupmannahöfn
- Reykjavík
Með sýningunni ÍSLAND::KVIKMYNDIR er í fyrsta skipti dregin upp mynd af þróun kvikmyndagerðar á Íslandi á árabilinu 1904 til 2009.
Í kvikmyndagerð Íslendinga birtist hið almenna hlutverk lista - að spegla þróun samfélagsins og vera vettvangur til að spyrja spurninga og gera tilraunir. Að mati sýningarstjóranna eru átakalínur í íslenskum kvikmyndum yfirleitt á milli heims goðsagna og nútímans, á milli hefðarhyggju og heimsvæðingar. Gildir það hvort sem um er að ræða heimildarmyndir, kvikmyndir byggðar á bókmenntaverkum og fornsögum eða leiknar nútíma kvikmyndir, stuttmyndir og tilraunaverk.
Myndbrot sýnd á skjáum endurspegla andrúmsloft og umfjöllunarefni mikilvægra íslenskra kvikmynda og á fjórum „kvikmyndaeyjum“ er hægt að horfa á um 100 kvikmyndir að eigin vali í fullri lengd og eru þær flokkaðar í leiknar myndir, stuttmyndir, heimildarmyndir og myndir byggðar á bókmenntaverkum.
Sýningin er eins og opið skjalasafn þar sem hægt er að fá yfirsýn yfir helstu sérkenni íslenskrar kvikmyndagerðar og upplifa þjóðfélags- og menningarsögu Íslendinga síðustu 100 ár. Hönnun og uppbygging farandsýningarinnar gerir ráð fyrir að eftir þörfum megi bæta við nýjum kvikmyndum og nýju sögulegu efni, eða fella inn ný áhersluatriði. Sýningin hefur verið framlengd til hausts og af því tilefni hefur verið aukið við hana einum skjá með myndbrotum úr nýjum kvikmyndum og var hann frumsýndur á safnanótt 12. febrúar.
Farandsýningin snýr svo aftur til upprunalands síns að sýningartímabili hér loknu og verður sett upp íslenska skálanum á bókakaupstefnunni í Frankfurt árið 2011.
Ýmsir viðburðir eru áformaðir á sýningunni til hausts. Sjá jafnóðum undir dagskrárlið á forsíðu.
Sýningarstjórar - hugmynd og sýningarhönnun: Sabine Schirdewahn og Matthias Wagner K - Berlín
Frá 28. mars 2009
og fram í september 2010 |
Íslendingar
Á ljósmyndasýningunni Íslendingar er úrval af myndum úr samnefndri bók eftir þau Unni Jökulsdóttur rithöfund og Sigurgeir Sigurjónsson ljósmyndara sem kom út árið 2004. Bókin var gefin út á fjórum tungumálum; íslensku, ensku, þýsku og frönsku, og hefur hlotið fádæma viðtökur, bæði hér á landi sem og erlendis. Bókin var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna sama ár.
Unnur og Sigurgeir einsettu sér að fanga þjóðarsálina í myndum og texta og fóru vítt og breitt um landið í tvö ár, heimsóttu fólk, spjölluðu við það og tóku myndir. Þau komust að því að í landinu búa tvær þjóðir, fólkið í borginni og fólkið úti á landi; fólkið sem býr á annesjum eða heiðabýlum, í afskekktum dölum og fáförnum fjörðum. Þetta fólk er fasttengt landinu og náttúrunni, umhverfið hefur mótað það og meitlað. Það var þetta fólk sem fangaði hug þeirra og varð þeirra viðfangsefni.
Ljósmyndasýningin Íslendingar var áður sýnd á frönsku hátíðinni Les Boréales – Un festival en Nord.
Frá 2. febrúar 2010 til 16. janúar 2011
|
Bókasalurinn
Í
bókasal Þjóðmenningarhússins, gamla
lestrarsal Landsbókasafnsins, er Landsbókasafn Íslands-
Háskólabókasafn með bókminjasafn.
Þar eru til sýnis mörg af úrvalsritum íslenskrar
bókmenningar frá upphafi prentlistar á 16.
öld til nútímans. Margir fágætir
dýrgripir prýða sýninguna, svo sem elstu
útgáfur Íslendingasagna, konungasagna og Eddukvæða,
Passíusálmar og Vídalínspostilla, lærdómslistarit
frá 18. öld, lögbækur og jarðabækur,
menningartímarit og þjóðsagnasöfn 19.
aldar, skáldverk Halldórs Laxness og fleiri rithöfunda,
úrval ljóðabóka og margt fleira.
Þemasýningar
um ýmis efni standa að jafnaði yfir í bókasalnum.
Salurinn er björt og glæsileg umgjörð fyrir
tónleika, fundi, fyrirlestra og aðra viðburði
sem haldnir eru í húsinu.
Ótímabundið
frá 20. apríl 2000
Þjóðskjalasafn Íslands – 90 ár í Safnahúsi
Þjóðskjalasafnið hefur sett upp sýningu í Þjóðmenningarhúsinu í tilefni af aldaramæli starfsemi í húsinu. Sýningin ber heitið Þjóðskjalasafn Íslands – 90 ár í Safnahúsi. Á sýningunni eru sýnd valin skjöl úr fórum safnsins, bæði tengd Safnahúsinu sjálfu og mikilvæg skjöl tengd stjórnskipun landsins.
Frumteikningar eru til af Safnahúsinu frá 1906 eftir danska arkitektinn Johannes Magdahl Nielsen. Þær hafa varðveist í skjalasafni Stjórnarráðsins ásamt ýmsum skjölum sem tengjast framkvæmdum við húsið og skipulagi svæðisins við Arnarhól. Þessar teikningar og skjöl eru á sýningunni.
Þjóðskjalasafnið hefur það hlutverk að varðveita skjöl ríkisins, þar á meðal frumrit stjórnskipunarskjala og fleira sem tengist réttindum lands og þjóðar. Í ár eru 200 ár liðin síðan Jörundur hundadagakonungur ríkti í nokkrar vikur sumarið 1809 og sýnd eru margvísleg gögn frá veru hans hér á landi. Ísland varð áfram í sambandi við Danmörku og eru stjórnarskrár landsins frá ýmsum tímum varðveittar. Hér er m.a. sýnd stjórnarskráin fyrir konungsríkið Ísland frá 1920.
Sýningin víkur fyrir viðburðum sem fara fram í Bókasalnum.
Frá 28. mars til 1. júní og ótímabundið frá 12. ágúst 2009 |
|
Þjóðin og náttúran
Náttúrulífsmyndin Þjóðin og náttúran eftir Pál Steingrímsson kvikmyndagerðamann hefur verið tekin til sýningar í sal í kjallara. Sögupersónur myndarinnar eru, auk mannsins, dýrin í kringum okkur - íslenski hundurinn, hesturinn, lundinn, æðarfuglinn, gæsin og selurinn. Páll fangar í myndunum samspil manns og náttúru á sinn varfærna og næma hátt þar sem virðingin fyrir viðfangsefninu er í fyrirrúmi.
Kvikmyndin er 30 mínútur að lengd og er hægt að setjast niður og njóta hennar hvenær sem er yfir daginn því hún er sýnd viðstöðulaust og hægt að koma inn í söguþráðinn hvar sem er.
Ótímabundið frá 10. mars 2010
|
Flora Islandica
Flora Islandica hefur verið tekin til sýningar í Þjóðmenningarhúsinu. Bókin inniheldur 271 teikningu Eggerts Péturssonar af háplöntum íslenskrar flóru í raunstærð þeirra og eru teikningarnar sýndar eins og listamaðurinn gekk frá þeim. Bókin kemur aðeins út í 500 tölusettum eintökum, árituðum af listamanninum.
Þjóðmenningarhúsið tekur bókina til sýningar þar sem hún er glæsileg viðbót við hinn bóklega þjóðmenningararf. Með því er ennfremur skírskotað til sögu Náttúrugripasafnsins og starfsemi þess í húsinu um langt árabil.
Eggert er hvað þekktastur fyrir málverk sín af íslenskri flóru, og þá sérstaklega olíumálverk af blómum. Þau hafa markað honum sess sem einum kunnasta íslenska listamanni samtímans. Áhugi hans á grasafræði hefur frá upphafi verið leiðarstef í verkum hans. Myndirnar í Flora Islandica vann Eggert fyrir bókina Íslensk flóra með litmyndum eftir Ágúst H. Bjarnason sem kom út árið 1983. Myndirnar voru birtar mikið smækkaðar í þeirri bók og hafa ekki komið fyrir augu almennings í fullri stærð fyrr en nú, í Flora Islandica.
Bókin er hönnuð af þeim Snæfríði Þorsteins og Hildigunni Gunnarsdóttur en þær fengu verðlaun FÍT árið 2009 fyrir bókina auk þess sem bókinni hlotnaðist silfur í evrópukeppni ADC*E (Art Directors Club of Europe) 2009. Snæfríð og Hildigunnur eru sjálfstætt starfandi hönnuðir sem reka saman vinnustofu.
Bókinni er stillt fram á eikarpúlti sem hefur verið sérsmíðað af þessu tilefni. Púltið hannaði listamaðurinn Daníel Magnússon. Daníel er þekktur fyrir listsköpun sína jafnt sem hönnun, m.a. hönnun á stólnum Hedoplast.
Það er bókaútgáfan Crymogea sem gefur bókina út og trésmíðaverkstæðið Bergiðjan smíðaði púltið.
Ótímabundið frá 7. október 2009 |
Myndlistarsýningaröð í verslun og veitingastofu
Á yfirstandandi sýningu í myndlistarsýningaröð í verslun og veitingastofu Þjóðmenningarhússins sýnir Melkorka Huldudóttir (f. 1972) ljósmyndir úr seríu sem heitir Ó, sjúka líf.
Sýningin dregur upp myndir af ástandi úr móki milli svefns og vöku, martröðum og draumum.
Melkorka útskrifaðist frá Listaháskóla Íslands árið 2002. Hún notar alla mögulega miðla í listsköpun sinni en vinnur mikið undir áhrifum tölvuleikja og kvikmynda. Í verkum sínum fjallar hún mikið um veilur ýmis konar og oft er togstreita og drungi undirliggjandi.
Frá 15. mars og fram í maí 2010
|
Sýningar í
fundarstofum
Fundarstofur
á 2. og 3. hæð í vesturálmu hússins
eru opnar almenningi á sunnudögum.
Ótímabundið
frá 20. apríl 2000
|
|