Sýningar

Handritin - Saga handrita og hlutverk um aldir

Á sýningu Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum Handritin gefur að líta nokkrar þjóðargersemar. Sýnd eru ýmis merkustu skinnhandrit frá miðöldum, svo sem Konungsbækur Eddukvæða og Snorra Eddu, Flateyjarbók og valin handrit lagabóka, kristilegra texta og Íslendingasagna, og auk þess nokkur mikilvæg pappírshandrit frá seinni öldum.

Hin fornu skinnhandrit geyma einstæðar sögur, kvæði og frásagnir sem varpa ljósi á samfélag, trúarbrögð og hugarheim hinna norrænu þjóða frá ásatrú í gegnum umbreytingatímabil landafunda, landnáms og kristnitöku.

Brugðið er upp myndum frá tímabilinu fyrir ritun handritanna, og af tilurð þeirra, hlutverki, söfnun, útgáfu og viðtökum þeirra hér á landi og í öðrum löndum. Einnig er bókagerðinni sjálfri; skinnverkuninni, bleksuðunni og rituninni, gerð skil í sérstöku rými.

Safnkennari Árnastofnunar tekur á móti nemendum á öllum skólastigum og veitir sérsniðna leiðsögn og fræðslu um sýninguna. Sjá nánari lýsingu á slíkri heimsókn hér>>.

Leiðsögn fyrir hópa af öllum gerðum býðst samkvæmt pöntun. Tungumál: íslenska, enska og skandinavíska. Föst leiðsögn á ensku er í boði alla mánudaga og föstudaga kl. 15:30. Sjá nánar hér>>.

Ótímabundið frá 5. október 2002

ÍSLAND::KVIKMYNDIR

Berlín - Kaupmannahöfn - Reykjavík

Með sýningunni ÍSLAND::KVIKMYNDIR er í fyrsta skipti dregin upp mynd af þróun kvikmyndagerðar á Íslandi á árabilinu 1904 til 2009.

Í kvikmyndagerð Íslendinga birtist hið almenna hlutverk lista - að spegla þróun samfélagsins og vera vettvangur til að spyrja spurninga og gera tilraunir. Átakalínur í íslenskum kvikmyndum eru yfirleitt á milli heims goðsagna og nútímans, á milli hefðarhyggju og heimsvæðingar. Gildir það hvort sem um er að ræða heimildarmyndir, kvikmyndir byggðar á bókmenntaverkum og fornsögum eða leiknar nútíma kvikmyndir, stuttmyndir og tilraunaverk.

Myndbrot sýnd á skjáum endurspegla andrúmsloft og umfjöllunarefni mikilvægra íslenskra kvikmynda og á fjórum „kvikmyndaeyjum“ er hægt að horfa á um 100 kvikmyndir að eigin vali í fullri lengd og eru þær flokkaðar í leiknar myndir, stuttmyndir, heimildarmyndir og myndir byggðar á bókmenntaverkum.

Sýningin er eins og opið skjalasafn þar sem hægt er að fá yfirsýn yfir helstu sérkenni íslenskrar kvikmyndagerðar og upplifa þjóðfélags- og menningarsögu Íslendinga síðustu 100 ár. Hönnun og uppbygging farandsýningarinnar gerir ráð fyrir að eftir þörfum megi bæta við nýjum kvikmyndum og nýju sögulegu efni, eða fella inn ný áhersluatriði. Sýningin hefur verið framlengd til hausts og af því tilefni verður aukið við hana einum skjá með myndbrotum úr nýjum kvikmyndum og verður hann frumsýndur á safnanótt 12. febrúar.

Farandsýningin snýr svo aftur til upprunalands síns að sýningartímabili hér loknu og verður sett upp íslenska skálanum á bókakaupstefnunni í Frankfurt árið 2011.

Ýmsir viðburðir eru áformaðir á sýningunni til hausts. Sjá jafnóðum undir dagskrárlið á forsíðu.

Sýningarstjórar - hugmynd og sýningarhönnun: Sabine Schirdewahn og Matthias Wagner K - Berlín

Frá 28. mars 2009 og fram í september 2010

Íslendingar

Á ljósmyndasýningunni Íslendingar er úrval af myndum úr samnefndri bók eftir þau Unni Jökulsdóttur rithöfund og Sigurgeir Sigurjónsson ljósmyndara sem kom út árið 2004. Bókin var gefin út á fjórum tungumálum; íslensku, ensku, þýsku og frönsku, og hefur hlotið fádæma viðtökur, bæði hér á landi sem og erlendis. Bókin var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna sama ár.

Unnur og Sigurgeir einsettu sér að fanga þjóðarsálina í myndum og texta og fóru vítt og breitt um landið í tvö ár, heimsóttu fólk, spjölluðu við það og tóku myndir. Þau komust að því að í landinu búa tvær þjóðir, fólkið í borginni og fólkið úti á landi; fólkið sem býr á annesjum eða heiðabýlum, í afskekktum dölum og fáförnum fjörðum. Þetta fólk er fasttengt landinu og náttúrunni, umhverfið hefur mótað það og meitlað. Það var þetta fólk sem fangaði hug þeirra og varð þeirra viðfangsefni.

Ljósmyndasýningin Íslendingar var áður sýnd á frönsku hátíðinni Les Boréales – Un festival en Nord.

Frá 2. febrúar 2010 til 16. janúar 2011

Bókasalurinn

Í bókasal Þjóðmenningarhússins, gamla lestrarsal Landsbókasafnsins, er Landsbókasafn Íslands- Háskólabókasafn með bókminjasafn. Þar eru til sýnis mörg af úrvalsritum íslenskrar bókmenningar frá upphafi prentlistar á 16. öld til nútímans. Margir fágætir dýrgripir prýða sýninguna, svo sem elstu útgáfur Íslendingasagna, konungasagna og Eddukvæða, Passíusálmar og Vídalínspostilla, lærdómslistarit frá 18. öld, lögbækur og jarðabækur, menningartímarit og þjóðsagnasöfn 19. aldar, skáldverk Halldórs Laxness og fleiri rithöfunda, úrval ljóðabóka og margt fleira.

Þemasýningar um ýmis efni standa að jafnaði yfir í bókasalnum. Salurinn er björt og glæsileg umgjörð fyrir tónleika, fundi, fyrirlestra og aðra viðburði sem haldnir eru í húsinu.

Ótímabundið frá 20. apríl 2000

Póstkortaár

Listakonurnar Vera Sölvadóttir og Jarþrúður Karlsdóttir hafa sett upp sýningu í Þjóðmenningarhúsinu. Sýningin nefnist Póstkortaár og er framhald á þeim gjörningi þeirra að hittast einu sinni í viku frá sumri 2008 í eitt ár og senda ókunnugu fólki úti í heimi vingjarnlegt póstkort þar sem þær segja frá því sem á daga þeirra hafði drifið þá vikuna. Í upphafi gjörningsins sáu þær ekki fyrir þær gríðarlegu breytingar sem urðu á þjóðfélaginu á þessum tíma en atburðarrásin birtist í gegnum það sem þær tjá á póstkortin, ætíð með kærleika og von í brjósti enda tilgangurinn að gleðja viðtakandann með óvæntri kveðju frá lítilli eyju í miðju Atlantshafinu.

Auk ljósmynda af póstkortunum er á sýningunni hljóðverk og myndbandsinnsetning.

Frá 17. desember 2009 til 7. mars 2010

Flora Islandica

Flora Islandica hefur verið tekin til sýningar í Þjóðmenningarhúsinu. Bókin inniheldur 271 teikningu Eggerts Péturssonar af háplöntum íslenskrar flóru í raunstærð þeirra og eru teikningarnar sýndar eins og listamaðurinn gekk frá þeim. Bókin kemur aðeins út í 500 tölusettum eintökum, árituðum af listamanninum.

Þjóðmenningarhúsið tekur bókina til sýningar þar sem hún er glæsileg viðbót við hinn bóklega þjóðmenningararf. Með því er ennfremur skírskotað til sögu Náttúrugripasafnsins og starfsemi þess í húsinu um langt árabil.

Eggert er hvað þekktastur fyrir málverk sín af íslenskri flóru, og þá sérstaklega olíumálverk af blómum. Þau hafa markað honum sess sem einum kunnasta íslenska listamanni samtímans. Áhugi hans á grasafræði hefur frá upphafi verið leiðarstef í verkum hans. Myndirnar í Flora Islandica vann Eggert fyrir bókina Íslensk flóra með litmyndum eftir Ágúst H. Bjarnason sem kom út árið 1983. Myndirnar voru birtar mikið smækkaðar í þeirri bók og hafa ekki komið fyrir augu almennings í fullri stærð fyrr en nú, í Flora Islandica.

Bókin er hönnuð af þeim Snæfríði Þorsteins og Hildigunni Gunnarsdóttur en þær fengu verðlaun FÍT árið 2009 fyrir bókina auk þess sem bókinni hlotnaðist silfur í evrópukeppni ADC*E (Art Directors Club of Europe) 2009. Snæfríð og Hildigunnur eru sjálfstætt starfandi hönnuðir sem reka saman vinnustofu.

Bókinni er stillt fram á eikarpúlti sem hefur verið sérsmíðað af þessu tilefni. Púltið hannaði listamaðurinn Daníel Magnússon. Daníel er þekktur fyrir listsköpun sína jafnt sem hönnun, m.a. hönnun á stólnum Hedoplast.

Það er bókaútgáfan Crymogea sem gefur bókina út og trésmíðaverkstæðið Bergiðjan smíðaði púltið.

Frá 7. október til 31. desember 2009

Myndlistarsýningaröð í verslun og veitingastofu

Listakonan Yst sýnir kola- og rauðkrítarteikningar á yfirstandandi sýningu í myndlistarsýningaröð í verslun og veitingastofu Þjóðmenningarhússins. Sýningin heitir Newcastle - New York - Nýja Ísland. Verkin voru unnin í Newcastle 2007, í New York 2008 og á Nýja Íslandi 2009, eftir hrun. Listakonan lýsir viðfangsefni verkanna svona: Vonin er sameiginleg öllum þeim, sem stokka upp spilin og hefja nýja sókn, hvort heldur um er að ræða nýja staðsetningu í tíma og rúmi eða endurspeglun í nafngiftum, sem hafa eitthvað nýtt innifalið í sér.

Sýninguna ber uppá svartasta skammdegið frá byrjun desember, fram yfir nýárið og út febrúar 2010.

Yst er sálfræðingur, með MFA-gráðu frá Newcastle og hefur unnið að list sinni alfarið í áratug. Nánar á: yst.is.

frá 7. desember 2009 og út febrúar 2010

Sýningar í fundarstofum

áfram >>

Fundarstofur á 2. og 3. hæð í vesturálmu hússins eru opnar almenningi á sunnudögum.

Ótímabundið frá 20. apríl 2000